Polen heb ik verschillende keren bezocht, maar lang niet elke keer heb ik daarvan een verslag gemaakt. Wel toen ik er in het kader van mijn treinreis door Europa doorheen kwam in 2022 en later toen ik de marathon van Warschau ging lopen in 2024.
De eerste keer dat ik in Polen kwam was in 1993 op doorreis van Nederland naar Moskou. Ik heb er toen weinig van gezien. In 1998 bezocht ik de mooie stad Poznań. In de jaren daarna ging ik daar nog een paar keer naar toe, vooral om oude trams en stoomlocomotieven te bekijken. Voor dat laatste ging ik ook naar Wolsztyn, waar 's werelds laatste operationele stoomdepot zich bevindt. In 2012 bezocht ik Gdansk voor het bezoek aan een fabriek. Tijdens mijn reis door Europa deed ik de steden Poznań, Wrocław, Katowice (vernietigingskamp Auschwitz) en Krakau aan. Polen is een prachtig land om te bezoeken met veel natuur en schitterende steden. Het is facinerend om te zien hoe dit land na een totale verwoesting tijdens de Tweede Wereldoorlog uit de as is verrezen.
Marathonreis 2024
Proloog
Op 27 september 2024 begon mijn reis naar Warschau om daar de Marathon te lopen. Het werd mijn 29ste Marathon. Ik wil proberen om de Marathons van alle Europese hoofdsteden te lopen en Warschau stond nog op mij bucket list. Er zijn verschillende manieren om naar Warschau te reizen. Vliegen is het snelst en het goedkoopst. Maar in het kader van de duurzaamheid wilde ik kijken of het ook per trein kon. Dat bleek te kunnen. Wel was het weer een gedoe. Op NS International was de gewenste reis niet beschikbaar. Op Deutsche Bahn wel, maar ik moest wachten met boeken tot twee maanden voor vertrek. Heen op 27 september. Op 2 oktober van Warschau naar Poznań en op 4 oktober van Poznań terug naar huis. Boeken via de spoorwegen was weer zo’n gedoe, dat ik besloot om dankbaar gebruik te maken van de website Trainline. Al snel had ik mijn e-tickets binnen. Alleen Warschau - Poznań moest ik later nog boeken, want dat kan pas één maand voor vertrek. Nog even Airbnb’s regelen en ik kan op reis. Dat dacht ik althans. Enkele weken voor vertrek kreeg ik van Deutsche Bahn een e-mail dat mijn geboekte trein geannuleerd is. Toch maar vliegen? Met de auto zag ik niet zitten. Ik belde NS International en daar hoorde ik dat de trein niet geannuleerd was, maar dat hij een uur eerder zou vertrekken omdat hij wegens werkzaamheden een omweg moet maken. Twee weken voor vertrek kreeg ik weer een e-mail van Deutsche Bahn. Dezelfde boodschap. Weer bellen. De trein zou geen uur, maar een half uur eerder vertrekken. Ook mijn trein van Poznań naar Amsterdam zou niet rijden. Reizen met de trein wordt op deze manier wel krachtig ontmoedigd. Maar hopen dat ik in Warschau en daarna weer thuis kom.
27 september 2024
Ik besloot het zekere voor het onzekere te nemen en pakte de Sprinter van 6.36 van Haarlem Spaarnwoude naar Amsterdam Centraal. Mocht de trein toch om 7.01 vertrekken, zou ik hem in ieder geval niet missen. Het was nog donker en het regende. Op Amsterdam Centraal zitten al veel reizigers met zware rolkoffers en rugzakken. Tot mijn opluchting zie ik dat mijn trein staat aangekondigd. Hij komt ook op tijd binnenrijden, dus dat scheelt alweer. Ik zoek mijn gereserveerde zitplaats op, maar die is niet erg gunstig. Ik zit tegen een raamspijl aan te kijken. Een betere plaats is nog tot Utrecht vrij, dus ga ik daar voorlopig maar zitten. In Utrecht moet ik terug naar mijn eigen plaats, maar daar zit inmiddels iemand anders. Het maakt mij niet uit. Er is nog een niet gereserveerde plaats vrij aan het raam. Zit ik wel weer naar een raamspijl te kijken, maar daar moet ik dan maar aan wennen.
De trein is behoorlijk vol. Ik ben blij dat ik een plaats gereserveerd heb. Verderop zitten ook hardlopers. Ik denk dat ze naar Berlijn gaan, want daar vindt dit weekend ook de Marathon plaats.
Bij Zevenaar blijven we een kwartier staan. Een geplande stop, die geen vertraging veroorzaakt, hoor ik door de omroep. Maar als we eenmaal de grens over zijn, gaat het weer een tijdje met een slakkengang. Ik hoop dat we op tijd in Berlijn aankomen voor mijn overstap. Ik heb 1 uur en 10 minuten marge en dat is wel nodig in Duitsland, waar vertragingen meer regel dan uitzondering zijn.
Even voor Oberhausen komt de grenspolitie de wagon in. Met vier mannen en één vrouw controleren ze de paspoorten. Ik ben blij dat ik er aan gedacht heb mijn paspoort mee te nemen.
Als we in Oberhausen aankomen is de vertraging opgelopen tot 19 minuten. Na vertrek blijven we weer lange tijd stilstaan in Mülheim. Ik ga er maar vast vanuit dat ik niet om 21u, maar pas om 23u in Warschau zal aankomen. De vrouw naast mij heet een groter probleem. Die mist haar aansluiting in Berlijn en kan dan niet verder reizen.
Ik had wat boodschappen gehaald om mee te nemen. Spullen voor onderweg en voor in Polen. Geen brood helaas, terwijl ik er toch zeker van dat ik een heel witbrood had ingepakt. Dat zal dan wel uit mijn tas zijn gewandeld, wat betekent dat ik dus alleen eierenkoeken kan eten vandaag en een maaltijdsalade. Die was ik ook nog bijna vergeten mee te nemen. Verder heb ik pastasaus en smeerbare honing mee genomen. Dat is in Polen niet of moeilijk te koop. Natuurlijk heb ik ook nog een fles drinken bij mij en twee appels. Maar brood was fijn geweest, want deze dagen moet ik veel energie in mijn lichaam opslaan.
In Hannover wordt het spannend. We zouden daar om 12.04u vertrekken, maar dat is inmiddels 12.50u geworden. 46 minuten vertraging! Ik heb nog zo’n 25 minuten speling om mijn aansluiting naar Frankfurt am Oder te halen.
Tussen Hannover en Berlijn schiet het lekker op. De trein rijdt 200 kilometer per uur. De vertraging wordt echter niet ingelopen. Zo kom ik 14.40u aan op Berlin Ostbahnhof. Nog wel even tijd om naar een restant van de Berlijnse Muur te lopen. Ik zorg dat ik op tijd terug ben in het station.
Dan bekruipt mij een vervelend gevoel. De trein naar Frankfurt am Oder staat niet aangekondigd. Ik vraag bij inlichtingen waar ik de trein kan vinden en dan vertelt men mij dat de trein vanwege werkzaamheden niet rijdt. Ik moet met de S Bahn naar Erkner en daar kan ik de trein naar Frankfurt am Oder pakken. Ik voel de bui al hangen. Dat wordt een latertje en misschien krijg ik nog problemen met de Poolse spoorwegen omdat ik een latere trein moet nemen. Toch ga ik het proberen. Ik ren naar het perron van S Bahn S3, maar daar zie ik dat ik nog 6 minuten moet wachten. Maar ik heb nog zo’n 40 minuten, dus dat moet wel te halen zijn.
De S Bahn zit zo vol dat de wanden bol staan. Het is ook bloedheet binnen. Ik blijf bij de deur staan, zodat ik in Erkner als eerste kan uitstappen.
De rit duurt echter eeuwig. De afstanden tussen de haltes worden steeds groter. Om 15.40u heb ik nog hoop dat ik de trein van 15.50u kan halen. Maar helaas. Pas om 15.52 kom ik aan in Erkner en je raadt het al. De trein naar Frankfurt am Oder had geen vertraging. Ik moet nu wachten op de trein van 16.31u en daarmee ga ik mijn geplande trein naar Warschau niet meer halen. Dat betekent dat ik pas rond 23.00u zal aankomen. Ik baal gigantisch. Duitsland maakt het echt ondoenlijk om met de trein te reizen. Hier zou de EU wat aan moeten doen als ze een beter milieu willen.
Op station Frankfurt am Oder blijkt ook de trein naar Warschau keurig op tijd te zijn vertrokken. Dat betekent dat ik mij bijna 2 uur op het station moet zien te vermaken en dat de verdere treinreis grotendeels in het donker gaat plaatsvinden. Dan mag ik nog blij zijn als ik een goede zitplaats kan vinden, want mijn reservering was voor de trein die ik gemist heb.
Ik heb geen zin om de stad in te gaan met mijn bagage. Dus zoek ik een bankje in de stationshal, waar ik wat werk op mijn laptop ga doen. Ik eet ook maar meteen mijn maaltijdsalade op. Zo gaat de tijd redelijk snel voorbij. Een kwartier voor vertrek loop ik naar het perron, waar de trein al gereed staat. Het is niet te zien of plaatsen gereserveerd zijn, dus kies ik maar een mooie coupé uit, waar ik riant voor het raam kan zitten. Even later komt een ouder stel uit de Verenigde Staten bij mij zitten. Zij komen uit Milaan en zijn op weg naar Warschau. Ze hebben gigantische rolkoffers bij zich, die niet in het bagagenet passen.
Al bij het eerste station komen er passagiers die mijn plaats blijken te hebben gereserveerd. Ik zoek een andere coupé op en vind een goed raamplaats bij een groepje Nederlandse jongeren. Ze gaan naar Poznań. Zelf heb ik niet zo'n zin om te kletsen. Ik baal ervan dat het buiten inmiddels pikkedonker is geworden en ik niets van Polen zie. Voorbij Poznań wordt het rustig in de coupé. Er zitten nog een man en twee vrouwen in dezelfde coupé als ik. Ik probeer te slapen, maar dat valt niet mee als je rechtop zit.
Keurig op tijd komen we om 22.50u op Warschau Centraal aan. Het is een ondergronds station. Snel nog wat foto's maken en dan de trap op naar de oppervlakte. Als ik het gebouw verlaat, kijk ik direct tegen het gigantische cultuurpaleis aan. Dat is zo'n wolkenkrabber uit de Sovjettijd. Helaas is het gaan regenen. Ik was vertrokken met regen en ik kom aan met regen, terwijl het de hele rit droog was.
Mijn Airbnb is vlakbij het station, dus ondanks de regen ga ik er lopend naar toe. Met een code kom ik het gebouw binnen en naast de hoofdingang vind ik een sleutelkastje, waar de sleutel van het appartement in zit. Het is op de tiende verdieping. Het appartement is klein, maar heeft wel alles wat ik nodig heb. Het is ook allemaal nog redelijk nieuw. Dat is ook wel prettig. Ik zet mijn spullen neer en ga nog snel boodschappen doen. Er is een Lidl in de buurt, die tot middernacht open is. Het is wel anderhalve kilometer lopen, maar het scheelt dat ik op mijn kamer een paraplu heb gevonden.
Met een rustig drafje loop ik naar de supermarkt, die inderdaad nog open blijkt te zijn. Onderweg zie ik een enorme drukte. Warschau is beslist een dynamische stad met een druk uitgaansleven. Net als in Nederland is de Lidl rommelig ingericht, waarbij productgroepen zoveel mogelijk door de hele winkel worden verspreid. Het lukt mij nauwelijks om te vinden wat ik nodig heb. Magere yoghurt lijken ze hier niet te kennen. Alles wat er verkocht wordt bevat veel vet. Kennelijk houden Polen daarvan. Ik struin de gangpaden af en slaag erin gehakt, yoghurt, melk, frisdrank en brood te vinden. Ik had ook nog pasta nodig, maar dat vind ik nergens. Precies om 12.00u begint een verkoopster te schreeuwen dat de winkel gaat sluiten en dat ik naar de kassa moet. Ik vraag nog naar de pasta, maar daar moet ik morgen maar voor terugkomen. Ik reken af en loop met de zware boodschappen terug naar de Airbnb. Daarbij begeeft mijn tas het, waardoor hij op de grond valt en de beker yoghurt openbarst. Daar baal ik echt van. Alle boodschappen onder de yoghurt en morgen geen ontbijt. Op de terugweg loop ik langs het startvak van de marathon. Het is echt om de hoek bij mijn Airbnb.
Het is half 2 als ik eindelijk ga slapen. Morgen probeer ik er om 9 uur in te liggen. Anders wordt het niets met de marathon.
28 september 2024
Na een goede nachtrust sta ik 8 uur op en ga ik naar een supermarktje in de buurt om pasta, bananen en yoghurt te kopen. In de Biedronka is alles veel makkelijker te vinden dan bij de Lidl. Ik reken af bij de enige kassa, want met zelfscankassa's in het buitenland heb ik geen positieve ervaringen. Snel ontbijten en dan op pad.
Eerst ga ik maar mijn startnummer ophalen. Dat moet in het Cultuurpaleis, de enorme Sovjet-wolkenkrabber die vlak bij mijn Airbnb staat. Het is even zoeken naar de ingang en als ik die gevonden heb, zie ik dat vroeg komen niet altijd slim is. De expo zou om 10.00u opengaan, maar dat gebeurt pas om 10.10u. Ik schuivel achter de rij aan naar binnen, de trappen op en via de markt met sportspullen naar de ruimte waar de startnummers worden uitgedeeld.
Ik had er gelukkig aan gedacht om mijn paspoort mee te nemen, want anders had ik mijn startnummer niet meegekregen. Ik kijk nog even bij de spulletjes die verkocht worden, maar er zit niets bij wat ik nodig heb. Een voordelig t-shirt van een vorige editie van de Warschau Marathon had ik wel leuk gevonden, maar dat is nergens te koop.
Ik breng de tas met flesjes drinken en een energiereep naar mijn kamer en pak de tas met brood, bananen en frisdrank om op pad te gaan. In het metrostation koop ik een dagkaart voor het openbaar vervoer en dan rijd ik met de tram naar de oude binnenstad. Die ziet er veel mooier uit dan ik verwacht had. Het herbouwde centrum van Warschau is ook veel groter dan ik mij had voorgesteld. Ik doe mijn best om niet meteen overal naar toe te lopen, want ik moet mijn krachten sparen voor morgen.
Via de brede Krakowskie Przedmiescie loop ik langs een paar prachtige kerken. De St. Annakerk heeft verreweg het mooiste interieur, maar er is net een dienst bezig en dan mag de kerk niet door toeristen worden bezocht. Ik wander verder door de drukke autovrije straat vol toeristen en straatartiesten. Ik bewonder de prachtige gebouwen, die na het vernietigende bombardement in de Tweede Wereldoorlog voorbeeldig zijn gerestaureerd of herbouwd.
Ook de Visitandinnenkerk ziet er van buiten prachtig uit. Helaas is deze kerk gesloten. De voordeur staat wel open, maar verder dan de glazen deur tussen het voorportaal en de kerk kom ik niet. Met enig beleid maak ik een foto door het glas. De Karmelietenkerk is wel toegankelijk en ook deze ziet er schitterend uit. Het is een van de twee kerken die tijdens het bombardement gespaard is gebleven. Langs de Krakowskie Przedmiescie zijn ook het presidentieel paleis en een van de universiteitsgebouwen van Warschau te vinden. Beide gebouwen moet ik vanaf een afstand bewonderen, want ook de tuinen zijn niet toegankelijk voor vakantiegangers. Als laatste bekijk ik de Heilig Kruiskerk. Ook hier is een kerkdienst aan de gang, waardoor ik het bezichtigen van het interieur tot een ander moment moet uitstellen.
Ik loop weer terug naar de tram en ga met verschillende trams van eindpunt naar eindpunt rijden. Het voordeel van deze strategie is dat je bij het beginpunt kunt zitten. Na twee haltes zijn de trams meestal alweer overvol. Ik vind het jammer dat Warschau alleen moderne trams heeft. Alles is eigenlijk modern. Er is bijna niets meer dat aan de communistische tijd herinnert, behalve dan de enorme woonkazernes die overal rond het centrum de wijken domineren. Nog een nadeel van de moderne trams is dat ze airconditioning hebben en dat die nog op de zomerstand staat. Ik had wel een jas mogen aandoen.
De laatste rit gaat met lijn 26 en dat is zo'n lange rit dat ik pas tegen 18.00u bij het eindpunt ben. Lijn 26 rijdt naar de oude stad, maar ik besluit toch maar de metro te nemen om rond zonsondergang terug te zijn. Dat gaat een stuk vlotter. Bij zonsondergang kan ik dan nog mooie foto's maken tijdens het zogenoemde blauwe uurtje.
Het is nog veel drukker geworden in het oude centrum. Dat wordt nog wat met foto's maken. Ik ga eerst kijken bij een straatartiest die allerlei acrobatische toeren uithaalt met een voetbal. Dat doet hij zelfs bovenop een ladder, waarbij hij zich met maar één hand in evenwicht houdt.
Ik maak snel nog wat foto's. Helaas worden maar weinig gebouwen verlicht 's avonds. Zelfs het fraaie marktplein wordt niet verlicht. Alleen onder de lelijke tentzeilen branden feestelijke lampjes. Zo rond een uur of 7 houd ik het voor gezien. Ik moet nog eten koken en opeten en mijn spullen voor morgenochtend klaarzetten.
In de Airbnb constateer ik dat ik nog altijd het rijk alleen heb. Dat bevalt mij uitstekend. Ik maak een enorme pan pasta Bolognese en werk tijdens het eten dit verslag bij. Nu nog even alles klaarleggen en dan op tijd slapen.
29 september 2024
Ik had mijn wekker op 7.00u gezet, maar al om 6.30u word ik gewekt door een brandweerwagen die met een complete fanfare aan waarschuwingssignalen Warschau probeert wakker te krijgen. In ieder geval heb ik goed en voldoende lang geslapen. Ik ga douchen en maak ontbijt klaar. Vier boterhammen met honing en een bekertje Alpro met krokante muesli. Voor onderweg naar de start heb ik nog twee bananen.
Gelukkig voel ik mij fit vandaag en heb ik geen last van blessures. Toch is het altijd weer spannend. Het blijft tenslotte een forse uitdaging, 42,195 kilometer. Maar alles lijkt voorlopig mee te zitten. Er was goed weer voorspeld en als ik de gordijnen open, zie ik dat de voorspelling klopte.
Ik loop nog even mijn e-mails na. Van de Deutsche Bahn kreeg ik weer een mailtje dat mijn geplande terugreis niet door kan gaan en dat ik zelf maar moet kijken hoe ik in Amsterdam ga komen. Ik ga maar eens onderzoeken of een schadevergoeding mogelijk is, want zo goedkoop was mijn treinkaartje nu ook weer niet.
De tijd gaat snel. Het is al half 9 als ik eindelijk de deur uitga. Buiten zie ik talloze lopers op weg naar de start. Die is naast het Cultuurpaleis. Ik eet mijn twee bananen op en drink het flesje met sportdrank leeg en ga dan naar het startvak. Nu wordt het spannend. Het is altijd maar weer afwachten of mijn inmiddels oude lichaam het niet opgeeft onderweg. Onder de deelnemers zie ik ook een man die een kinderwagen met een tweeling gaat voortduwen. Bij de meeste Marathons mag dat niet, maar hier zijn ze blijkbaar niet zo kinderachtig. Of de kinderen het ook leuk vinden valt te betwijfelen. Ze kijken niet erg blij.
Dan wordt in het Pools afgeteld en klinkt het startschot. Langzaam komt de massa in beweging. Als ik onder het grote startbord doorloop ben ik al in looppas. Een bijzonder gevoel gaat door mij heen. Ik loop de eerste meters van de Marathon. Dat besef maakt altijd emoties los. Dit is waarvoor ik zo lang heb getraind en zoveel heb moeten regelen. Langs het Cultuurpaleis lopen we, waarna we een lange weg naar het oosten van de stad inslaan. Het parcours is prima. We lopen overwegend over brede geasfalteerde wegen. Het gaat richting een hoge brug over de rivier de Wisla.
Ik ben blij als we na vele kilometers eindelijk eens een bocht omgaan. Het gaat nu weer richting centrum. Na een tijdje krijgen we een ingewikkelde route, waarbij we aan de overkant de snelste lopers de andere richting zien lopen. Even later loop ik daar zelf en zie ik de langzamere lopers voortzwoegen. We lopen om het gigantische stadion van Warschau heen, dat gebouwd is rond 2010 toen Polen samen met Oekraïne de Europese kampioenschappen voetbal organiseerde. We lopen nu een heel eind noordwaarts langs de rivier tot we de dierentuin passeren. Onderweg zie ik verschillende muziekbandjes die de sfeer verhogen. Ook is er best veel publiek. Een beetje aanmoediging heb je altijd wel nodig, al kijken de meeste mensen alleen maar uit naar hun familielid of vriend.
Voorbij de dierentuin steken we de rivier weer over. Het is wel jammer dat Warschau buiten het oude centrum zo'n lelijke stad is. We zien alleen flats en af en toe een winkelcentrum. De route wordt nu gevarieerder met wat meer bochten en smallere straatjes. Dat lijkt minder vermoeiend dan die eindeloze rechte stukken, waarop je het gevoel heb dat je nauwelijks vooruit komt.
Ik doe mijn best op de pacer met 3:40 bij te houden. Zo kan ik mijn tempo constant houden. Af en toe raak ik even achter door een plaspauze of een drinkpost, maar steeds weet ik de pacer weer in te halen. Kijken of het gaat lukken om onder de 3:40 te lopen. Ik voel mij nog niet echt moe, terwijl ik er toch al 30 kilometer op heb zitten.
Dan komt er weer een lang recht stuk. Heel in de verte zie ik de spits van het Cultuurpaleis. Het is altijd leuk om het einddoel te zien. Maar voorlopig is het nog ruim 10 kilometer hardlopen. Het deelnemersveld begint nu aardig uit te dunnen en sommige lopers zijn van vermoeidheid gaan wandelen. Ik voel mij gelukkig nog fit genoeg om het tempo aan te houden.
Het laatste stukje is het aantrekkelijkst. We gaan een klein eindje door de oude stad. En als de 40 kilometer eenmaal gepasseerd is, geeft dat wel een stukje geruststelling. Dan de laatste kilometer. Ik schakel nog een tandje bij, maar merk ook dat de fut er nu wel een beetje uit begint te raken. Nog een bocht en dan zie ik in de verte de finish. Een persoonlijk record zit er niet meer in, maar het wordt wel mijn op één na snelste marathon ooit.
Het is een grote opluchting als ik de finish passeer en er eindelijk een einde komt aan de enorme inspanning. Even stretchen en dan de medaille in ontvangst nemen. Voor onderweg krijg ik nog een fles sportdrank, een flesje water en een banaan. Ik rust even uit en wandel dan rustig naar mijn Airbnb. Ik zal blij zijn als ik mijn opgezwollen voeten van mijn schoenen kan bevrijden.
Na mij gedouched en omgekleed te hebben ga ik naar een nabij gelegen zwembad. Het is drie kwartier lopen, dus pak ik de tram en de bus. Vooral de juiste bus is niet zo makkelijk te vinden, maar uiteindelijk weet ik toch het sportcomplex te bereiken. De caissière spreekt uiteraard alleen Pools, dus is het nog niet zo eenvoudig om uit te leggen dat ik een uurtje wil zwemmen. Maar een vriendelijke jongen vraagt mij in perfect Engels of hij mij kan helpen met vertalen. Dan is het snel geregeld. Ik dank de jongen en ga op zoek naar de kleedkamers en het zwembad. Ik beland in een ruimte met lockers. Bij de kassa had een polsbandje gekregen en daarmee kan ik een locker openen. Ik berg mijn spullen op en ga naar het zwembad. Daar snauwt de badmeester iets tegen mij in het Pools. Ik vertel hem dat ik geen Pools spreek, waarop hij opstaat en een badmuts voor mij pakt. Die is verplicht. Het is maar een heel klein 25m-bad met drie banen, maar omdat het niet druk is, heb ik lekker een baan voor mij alleen. Ik zwem flink wat baantjes om mijn spieren sneller te laten herstellen en ga dan weer terug naar de kleedkamer. Het is mij niet duidelijk of er heren- of dameskleedkamers zijn, maar ik ga er maar vanuit dat mijn bandje bedoeld is voor het herengedeelte.
Met de bus rijd ik naar een van de weinige supermarkten die op zondag geopend is. Dan merk ik dat je in Warschau ook op zondag spitsuur hebt. Het verkeer ik compleet vastgelopen. Geduldig wacht ik tot ik bij het Centraal Station ben aangekomen. Daarboven zit de supermarkt. Het is te merken dat weinig winkels open zijn, want in de supermarkt is het zo druk, dat je nauwelijks vooruit komt. Ik koop melk, brood, yoghurt en nog wat lekkernijen. Bier hebben ze niet. Dat is wel jammer, want ik had vanavond wel een pilsje gelust.
Als ik eindelijk afgerekend heb, pak ik de tram naar huis. Ik maak weer pasta Bolognese en ga dan lekker naar Ajax kijken. Met een 0%-biertje.
Nadat Ajax er met veel moeite in geslaagd is met 2-0 te winnen van het veel zwakkere RKC ga ik nog even naar de oude stad. Het lopen gaat nog prima, maar de trap op en af kost wel flink wat meer moeite dan anders. In de oude stad is helaas niet veel te doen. De straten zijn vrijwel verlaten en slechts hier en daar zit nog een straatmuzikant. Na een uurtje houd ik het voor gezien en ga ik terug naar mijn Airbnb om vroeg te gaan slapen.
Maandag, 30 september 2024
Het wordt een prachtige dag vandaag, zie ik als ik de gordijnen openschuif. Om 6:00u is het nog schemerig en dan komt het uitzicht vanuit mijn kamer op de tiende verdieping prachtig tot zijn recht. Het ontbijt bestaat uit yoghurt en cruesli. Al vroeg ga ik op pad. Eerst zonder jas, maar dan merk ik al snel dat het vandaag behoorlijk koud is. Ik ga terug om mijn jas te halen en dan verder op pad.
Tot mijn grote vreugde zie ik verschillende oudere trams rijden. Zelfs een echt museumstuk, dat tot werkwagen is omgebouwd. Er rijden dus nog wel oude trams in Warschau, maar kennelijk alleen op werkdagen. Ik ga naar de oude stad, waar het nu nog rustig zal zijn en waar ik met het stralende weer wat mooie foto's hoop te kunnen maken.
Eerst loop ik in westelijke richting. De oude stad bestaat eigenlijk uit een lange, smalle strook. De rest van Warschau is niet herbouwd, na het verwoestende bombardement in de Tweede Wereldoorlog. Via het kasteelplein wandel ik vervolgens in oostelijke richting. Ik ga weer langs de Karmelieten kerk en de Visitandinnenkerk.
De Visitandinnenkerk die gisteren gesloten was, is nu wel toegankelijk. Ik bewonder het prachtige interieur en maak wat foto's. Rustig loop ik verder. De Krakowski Przedmiescie gaat na een tijdje over in een gezellige winkelstraat, de Nowy Swiat. Ik wandel verder naar het Lazienkipark, waar een mooi paleisje op een eiland moet staan. Dat park is echter nogal ver, zodat het mij handiger lijkt om de bus te pakken.
Het park blijkt de moeite waard. Er staan een standbeeld van Chopin, mooie gebouwen en al snel weet ik het paleisje op het eiland te vinden. Helaas wordt het ontsierd door bouwschermen rond de grote standbeelden. De standbeelden krijgen een onderhoudsbeurt en dat kan kennelijk niet zonder dat er bouwschermen omheen staan. Ik verken de rest van het park, maar dat stelt niet zoveel meer voor. Het is wel een heel mooi park, maar voor mooie parken hoef je natuurlijk niet naar Warschau te gaan. Ik kijk nog even naar de Chinese tuin, waar twee paviljoens staan, die in een slechte staat van onderhoud verkeren. Om een ervan staan bouwhekken. Kennelijk om fotografen te pesten, want ik zie geen spoor van werkzaamheden.
De volgende attractie is het Wilanowpaleis. Dat is een behoorlijk eind weg, maar ik kan er vanaf het Lazienkipark met de bus naar toe, zonder dat ik hoef over te stappen. Na 40 minuten in een voor de verandering niet overvolle bus ben ik er. Het paleis is snel gevonden, maar als ik het van dichtbij wil bekijken moet ik wel eerst een kaartje van 10 zloty kopen. Gelukkig staat de zon redelijk gunstig om foto's te maken. Het is een prachtig complex. Het is ook een museum, maar ik gun mijzelf niet de tijd om binnen te kijken. Daar had ik bovendien weer een extra kaartje voor moeten kopen.
Na een dik half uur stap ik weer op de bus voor de lange rit terug naar het centrum. We rijden door een straat waar een nieuwe tramlijn wordt aangelegd. Ik stap uit bij de st. Annakerk en maak nog wat foto's nu de zon weer op een andere positie staat. Ik neem ook even een kijkje bij het graf van de onbekende soldaat. Het wordt door twee militairen bewaakt. Rustig wandel ik naar de oude markt. De mooiste gevels baden nu in het zonlicht. Dat levert weer een paar mooie foto's op.
Ik kijk op mijn telefoon wat er verder nog te beleven is. Vlakbij schijnt een Pools Orthodoxe kerk te staan. Met de bus rijd ik er naar toe. De kerk valt helaas een beetje tegen. Van binnen is hij wel heel mooi, maar zoals gebruikelijk in Orthodoxe kerken mag je binnen niet fotograferen of filmen. Als je foto's van het interieur wilt, moet je maar een boekje kopen.
Ik zie dat er nog een mooie kerk is. Daar kan ik met de tram naar toe. Helaas staat de Verlosserkerk grotendeels in de steigers. Dan maar weer terug met de tram naar de oude binnenstad, om daar het blauwe uurtje af te wachten. Maar eerst ga ik langs de Biedronka om een maaltijdsalade en wat drinken te halen. Het is weer de gebruikelijke chaos in de veel te smalle gangpaden. Voor de enige kassa staat een enorme rij, maar gelukkig kan een medewerkster mij bij de zelfscankassa helpen. Zonder hulp zou ik daar echt geen raad mee weten, want bij elke scan krijg je een Poolse vraag voorgeschoteld. Nu hoef ik alleen mijn bankpasje tegen de scanner te houden en kan ik mijn boodschappen meenemen.
Op een bankje geniet ik van de laatste zonnestralen, terwijl ik onder het genot van mijn maaltijdsalade verder werk aan dit verslag. Als ik klaar ben is het blauwe uurtje aangebroken. Dat betekent snelwandelen van het ene naar de andere verlichte gebouw. Helaas is men in Warschau wat zuinig met floodlights.
Slechts enkele monumenten worden 's avonds verlicht. Toch weet ik wel wat aardige plaatjes te schieten. Als het helemaal donker is bezoek ik nog even een kerk waar mooie orgelmuziek wordt gespeeld. Ook kijk ik uit nieuwsgierigheid bij een aantal souvenirwinkels wat er te koop is. Niets wat ik echt graag wil hebben, blijkt.
Na nog een biertje genuttigd te hebben, pak ik de tram naar mijn Airbnb. Bij de Biedronka in de buurt haal ik nog een toetje voor vanavond en voor morgenavond en dan ga ik naar mijn kamer. Het blijkt dan dat ik niet langer alleen ben. Ik weet niet of het de verhuurster met haar vriend is of andere gasten. Ik denk het eerste. Ze hebben de deur dicht en ik ga maar niet aankloppen. Eerst eten koken. Het laatste beetje pasta Bolognese. Morgen ga ik echt iets anders eten.
Niet al te laat ga ik slapen. Morgen wordt het weer een drukke dag.
Dinsdag, 1 oktober 2024
Mijn laatste dag in Warschau alweer. Al om 5:00u hoor ik de verhuurster bezig in de badkamer. Half 6 gaat zij de deur uit. Ik probeer nog te slapen, maar als dat niet lukt sta ik rond half 7 op. Ik maak mijn ontbijt van yoghurt en eieren en ga aan het werk. Er is meer te doen dan ik gedacht had. Pas rond half 9 ben ik klaar en kan ik de deur uit.
Het is koud geworden. 5°C volgens mijn weer-app. En dat is te merken. Iedereen op straat draagt alweer dikke winterjassen. Ik moet het doen met mijn regenjackje. Het is gedeeltelijk bewolkt. Alleen in de verte is blauwe lucht te zien. In de middag zou het opklaren.
Eerst loop ik naar het Cultuurpaleis, maar dat is natuurlijk nog dicht op deze tijd. Dan maar een stukje met de tram rijden tot het 10:00u is en ik naar het Spoorwegmuseum van Warschau kan.
Google heeft niet altijd gelijk voor wat betreft OV-routes. Met de nodige moeite weet ik met een bus het Spoorwegmuseum te bereiken. Ik koop een kaartje bij een knappe, maar wel chagrijnige jonge dame en ga naar binnen. Het museum is gevestigd in het voormalige station Warsawa Glowny. In de hal is een grote verzameling schaalmodellen te zien, van treinen die ooit in Polen hebben rondgereden. Aan de wanden hangen foto’s en teksten. Slechts hier en daar heeft men de moeite genomen om ook iets in het Engels te vermelden. Maar met mijn handige vertaal-app lukt het mij om de Poolse teksten in het Nederlands te lezen.
In een andere hal zijn ook schaalmodellen te vinden, maar ook twee modelspoorbanen en verschillende spullen die al of niet direct met de spoorwegen te maken hebben. Zo zijn er bedieningstableaus voor een seinhuis te vinden, met daar achter een foto van toen het nog in het echt werd gebruikt. Ook zie ik een vitrine met een helm en sabels. Het schijnt iets met vakbonden te maken te hebben, maak ik uit mijn vertaal-app op. Dan gaan de cao-onderhandelingen er in Polen ruig aan toe.
Buiten is een uitgebreide collectie locomotieven en wagons te zien. Veel stoomlocomotieven, maar ook enkele diesel- en elektrische locomotieven. De meeste staan maar een beetje zielig weg te rotten in de buitenlucht. Slechts enkele exemplaren zitten nog redelijk in de verf. Als je stoomtreinen wilt zien, kan je beter naar Wolsztyn gaan. Daar rijden ze nog en worden ze perfect onderhouden.
Ik eet wat boterhammen en ga dan weer op pad. De zon breekt door en ik wil nog wat foto’s in de oude binnenstad maken. Er zijn ook nog wat buurtjes om te ontdekken. Opschieten dus.
Met de tram keer ik terug naar de oude stad. De zon staat nu perfect om foto’s van het kasteelplein te maken. Af en toe blijft er een hardnekkig wolkje voor de zon hangen, maar uiteindelijk lukt het om de foto’s te maken die ik wilde. Ik loop een buurt in, die ik nog niet gezien heb, langs de oude vestingmuur.
Dan zie ik een beeldje van een jong soldaatje met de Poolse vlag rond zijn helm. Ik wandel verder en zie dan de oude poort, waar ik al een paar keer doorheen gelopen ben. Alleen zie ik hem nu van een andere kant, mooi in het licht van de volle zon. Even wachten tot een van de vele tourgroepen wegloopt uit mijn beeld en dan schieten. Prachtig. Ik maak nog wat mooie foto’s van de oude stad en een barnsteenwinkeltje. Daar heb je er hier veel van.
Dan is het tijd voor de volgende attractie. Het museum dat het leven in Polen in de communistische tijd laat zien. De expositie begint eigenlijk met het einde van die periode. Althans met het begin van het einde. Er is veel aandacht voor de beweging Solidariteit, die feitelijk het einde aan de Sovjettijd heeft ingeluid. En niet alleen in Polen. In het museum zijn vele herinneringen te zien. Ook is er een grote collectie gebruiksvoorwerpen, variërend van levensmiddelen, stofzuigers, radio’s tot een halve Fiat 126, het vervoermiddel in de communistische tijd. En zelfs dat hondenhok op wielen was alleen weggelegd voor partijbonzen. Er is ook een woning ingericht, helemaal in de stijl van toen. Erg leuk om te zien.
Terug naar het centrum maak ik wat foto’s van het Cultuurpaleis in de volle zon. Dan ga ik op zoek naar het Joodse ghetto. Daar blijkt niet veel van over te zijn. Alleen nog een heel klein stukje muur kan ik ontdekken, die de Nazi’s destijds om de oude buurt hadden gebouwd. Er is vrijwel niets meer wat herinnert aan die zwarte tijd. Niet zo gek, want ook de Joodse buurt zal tijdens het bombardement zijn vernietigd.
Op weg naar het gedachtenismonument voor gesneuvelde militairen, kom ik langs het Krasinskich Paleis. Een prachtig gebouw, dat nu baadt in het zonlicht. Ik maak wat foto’s van de gigantische beelden van strijdende soldaten en van de prachtige Polowakathedraal die er tegenover staat.
Ik loop verder en denk een andere ‘oude’ stad ontdekt te hebben. Maar het blijkt dat ik gewoon bij de oude stad ben aanbeland. Daar ga ik vanavond nog naar toe om te eten.
Nu eerst naar het Cultuurpaleis. De zon gaat bijna onder en dat wil ik vanaf het observatiedek bekijken. 25 zloty armer ga ik met een pijlsnelle en overvolle lift naar de 30ste verdieping van het Cultuurpaleis. Natuurlijk is het behoorlijk druk, maar het lukt mij om aardige foto’s en video’s te maken. Als de zon onder is, ga ik in een lekkere strandstoel aan mijn verslag werken, terwijl ik wacht op het ‘blauwe’ uurtje. Dan wil ik nog wat mooie foto’s maken van de verlichte stad.
Als het bijna donker is, maak ik nog snel wat opnames in alle windrichtingen. Daarna is het weer met de snelle lift naar beneden om van het gebouw zelf nog wat foto's te maken. Eigenlijk is het al iets te donker daarvoor, maar het lukt toch nog aardig. De enorme wolkenkrabber wordt met blauwe floodlights verlicht. Dat ziet er futuristisch uit.
Ik had nog even langs mijn Airbnb willen gaan, maar het is al bijna half 8 en om 9 uur sluit het Indonesische restaurant waar ik vanavond wil gaan eten. Meteen door dus maar. Wel de verkeerde kant op, merk ik als ik een tijdje in de tram zit. Boos op mijzelf stap ik uit om een tram in de andere richting te pakken. Als ik dan eindelijk in het restaurant aankom, zegt de serveerster dat ze al gesloten zijn. Ik ben verbaasd, want op de deur staat dat ze tot 9 uur open zijn en het is pas kwart voor 8. Ze overlegt even met de baas en die blijkt het goed te vinden. Ik mag bestellen. Ik snap het wel, want behalve twee jonge vrouwen zit er niemand in de zaak, die wel in de oude stad ligt, maar op een nogal afgelegen plekje. De twee vrouwen stappen al snel op, dus voel ik mij bijna verplicht om een beetje haastig te eten. Dat doe ik toch maar niet, want daar is het te lekker voor. Ik heb soep met kip en eiernoedels vooraf besteld en een soort nasischotel als hoofdgerecht. Ik laat het mij smaken. In totaal ben ik maar 79 zloty kwijt, ongeveer 18 euro. Dat is niet duur.
Na nog even door het oude centrum gelopen te hebben, pak ik de tram naar mijn Airbnb. Het is weliswaar pas 9 uur, maar ik heb nog werk te doen en wil zoveel mogelijk alles inpakken, zodat ik morgenochtend snel de deur uit kan. Als ik bij mijn kamer kom, staat in de kamer ernaast een voetbalwedstrijd aan. Nogal luid, dus ik hoop dat hij is afgelopen tegen de tijd dat ik wil slapen.
Onder het genot van een heerlijk ijsje ga ik nog aan het werk op de late avond. Pas half 12 kan ik eindelijk gaan slapen.
Woensdag, 2 oktober 2024
Al om 5 uur word ik wakker. Omdat het niet meer lukt om verder te slapen, sta ik 6 uur op. Dan heb ik in ieder geval nog even tijd om werk te doen, voordat ik kwart voor 8 de deur uitga. Veel is er niet te doen, maar dat weet je nooit van tevoren.
Ruim op tijd ga ik de deur uit. Het is maar één halte met de tram. Op het station zie ik tot mijn vreugde dat mijn trein staat aangekondigd. Ik stuur een berichtje naar mijn Airbnb of ik al rond 13u mijn bagage mag droppen, anders moet ik daar tot 16u mee rondsjouwen. Dat is gezien de droevige weersvoorspellingen geen pretje.
De trein is netjes op tijd. Ik heb een gereserveerde plaats in de laatste wagon. Helaas met mijn rug in de rijrichting, maar ik ga maar gewoon op de tegenoverliggende plaats zitten. Even later komen twee jonge vrouwen en een jonge man in de coupé. Zij gaan tegenover mij zitten en hebben waarschijnlijk helemaal niet gereserveerd.
We rijden het ondergrondse centraal station uit en stoppen even later nog op een ander station in Warschau. Het is nu nog zonnig buiten, al is het wel weer koud vandaag. De rit naar Kutno begint. Ik geniet van het uitzicht. Op de heenreis was het donker. Nu kan ik het landschap mooi bekijken. Het is overwegend vlak, net als in Nederland, maar er wordt hoofdzakelijk mais geteeld. Halverwege zie ik een enorme kerk in de middle of nowhere staan. Bijzonder. Weer keurig op tijd komen we in Kutno aan. Ik besluit maar op het station te blijven, want 50 minuten is eigenlijk te kort om het stadje te gaan verkennen. En op Google had ik al gezien dat het niet veel voorstelt.
Ook de trein naar Poznań is precies op tijd. Het begint bijna saai te worden. Ik zoek weer een mooie plek uit en zie het steeds bewolkter worden naar mate we verder naar het westen rijden. Ik vrees dat de slechte weersvoorspelling toch echt gaat uitkomen. Intussen wacht ik op een berichtje van mijn Airbnb in Poznań. Die is er niet vlot mee.
We rijden verder en stipt op tijd bereiken we Poznań. Ik maak nog een foto van de trein en zoek dan via een groot winkelcentrum de weg naar buiten. Het begint net te regenen. Dat is wel jammer, maar het was natuurlijk te verwachten. Ik koop een dagkaart in een automaat op straat en stap de eerste tram in die voor komt rijden. Nog altijd heb ik geen bericht gekregen van mijn host, dus ik ga er maar vanuit dat ik de hele middag met mijn bagage moet rondsjouwen. Een locker op het station vond ik een beetje te duur voor die paar uurtjes. Bovendien moet ik dan weer terug naar het station om mijn spullen op te halen.
Met lijn 17 rijd ik helemaal naar het eindpunt. Ik ben blij dat ik een goede zitplaats heb. Het is echt leuk om Poznań weer terug te zien, al is het natuurlijk jammer dat het weer zo slecht is geworden. Ik zie dat het centrum nu helemaal is opgeknapt. Twee jaar geleden was het nog een grote bouwput.
Bij het eindpunt van lijn 17 stap ik op lijn 12 om via een andere route terug naar het centrum te rijden. Ik ga opnieuw mee tot het eindpunt. Wat moet je anders met dit weer? Na lijn 12 volgt lijn 16 en daarna lijn 1. Lijn 1 is geen aantrekkelijke lijn, omdat hij niet door de binnenstad gaat. Maar het is wel leuk dat ik nu in zo’n oude tram kan rijden. Een Konstal 105n voor de kenners. Een soort tuinhuisje op vier wielen, waar je nog echt in moet klimmen. Veel leuker dan dat moderne lage vloergedoe. Ik ga niet helemaal naar het eindpunt, want het laatste deel van de route is niets aan. In plaats daarvan stap ik op lijn 7, die bijna bij het eindpunt is. Daar neem ik lijn 2, die ook een leuke route heeft. Helaas gaan we niet langs de dierentuin. Blijkbaar is de route pas omgelegd, want volgens de plattegrond van de stadsvervoerder MKP gaat lijn 2 nog wel langs de dierentuin. De rest van de route rijdt de tram wel volgens het kaartje. Ik stap halverwege uit, als ik zie dat er een Action in het winkelcentrum zit. Misschien hebben ze een klein parapluutje. Helaas. Wel koop ik een telefoonhoesje en gevulde koeken. Het assortiment is praktisch gelijk aan dat van de Nederlandse Actions. Dat is best bijzonder. Na dit avontuur neem ik lijn 19 naar het eindpunt, om daar op lijn 9 over te stappen. Bij het andere eindpunt ga ik met dezelfde lijn 9 terug naar het centrum, om op tijd voor het ‘blauwe uurtje’ te zijn. Ik hoop ondanks de regen toch nog wel wat aardige foto’s te kunnen maken.
Mooi op tijd ben ik terug in het oude centrum. Ik loop snel naar het marktplein, het Stary Rynek. Vanwege de regen is het wat moeilijk om foto's te maken zonder dat mijn camera nat wordt.
Aan de andere kant leveren de kletsnatte straten wel prachtige plaatjes op. Twee jaar geleden is ook dit plein volledig gerenoveerd en opnieuw bestraat.
Helaas is het lelijke betonnen gebouw midden op het plein niet gesloopt. Het is mij een compleet raadsel hoe ze zo iets lelijks ooit op zo'n prachtig plein hebben kunnen bouwen. Dat moeten communisten zijn geweest.
Het is mij trouwens ook een raadsel, waarom het niet alsnog wordt afgebroken. Dat had mooi samen gekund met de grote renovatie, waardoor ik twee jaar geleden voor Jan met de korte achternaam naar Poznań ben gegaan. Toen lag werkelijk alles overhoop. Maar het eindresultaat mag er zijn. Schitterende keitjes, die glinsteren in de regen.
Ik loop verschillende keren het plein rond om foto's te maken. Ook ga ik naar de kathedraal, maar die blijkt helaas niet verlicht te zijn. Ik kijk nog op een ander plein, maar daar is niet zoveel te zien nu. Als ik terugloop naar Stary Rynek, zie ik ineens de schijnwerpers bij de kathedraal aangaan. Dat komt mooi uit. Helaas is iemand wel weer zo asociaal geweest om zijn auto in het prachtige straatje voor de kathedraal te parkeren, wat de fotomogelijkheden enorm beperkt.
Op het marktplein ga ik door met fotograferen tot het helemaal donker is. Af en toe moet ik even de lens deppen, als er ondanks mijn voorzichtigheid toch waterdruppels op komen.
Ik wandel door de regen naar een Biedronka aupermarkt om nog wat boodschappen te doen. Helaas hebben ze hier geen magnetronmaaltijden. Dan maar weer lasagne. Ik heb geen zin om voor mij alleen een complete maaltijd te bereiden.
Dan zoeken naar mijn appartement. Het is vlakbij. Al snel heb ik de ingang gevonden en met de instructies die ik heb ontvangen, lukt het mij na wat gehannes om binnen te komen. Het is een mooie kamer met gelukkig een bureau. Dat is wel handig als ik werk moet doen. In de vorige Airbnb kon dat alleen door op het bed te zitten met de laptop op schoot. Dat is ergonomisch gezien verre van ideaal.
Ik maak de lasagne klaar en werk mijn verslag bij. Daarna wandel ik nog even een rondje door de oude stad. Het regent nu nog zachtjes, maar het slechte weer zorgt wel voor verlaten straten. Het anders zo levendige Stray Rynek is nu uitgestorven. Ronselaars proberen tevergeefs mensen uit te nodigen voor een bezoek aan hun stripclubs.
Donderdag, 3 oktober 2024
Mijn laatste dag in Polen alweer. De tijd is omgevlogen. De weersverwachtingen zijn gelukkig een stuk minder depressief dan gisteren. Er wordt slechts wat lichte regen verwacht en het zal ook een deel van de dag droog zijn. Ik sta om 6 uur op en doe nog wat werk voordat ik de deur uitga.
Ik wandel eerst naar het Stary Rynek om wat foto’s te maken. Die zullen minder mooi worden dan bij zonnig weer, maar dan heb ik in ieder geval wat. Een meevaller is dat er nu weinig mensen op straat zijn en dat bovendien de foeilelijke parasols van de restaurants zijn ingeklapt.
Ik maak wat foto’s van het marktplein en wandel dan naar de kathedraal. Geen vervelende auto’s in beeld ditmaal.
Ik kijk of ik naar binnen kan. De deur is open. Binnen bewonder ik de barokke pracht van de enorme kerk. Helaas komt er wel net een groep joelende schoolkinderen binnen.
Ik wilde wat videobeelden maken, maar dat moet nu maar zonder geluid. Ik kijk rond, maar nog wat opnames en wandel dan weer naar buiten.
Na nog wat andere mooie gebouwen en pleinen vereeuwigd te hebben, zoek ik de tram op om naar de grote kathedraal van Poznań te gaan. Twee haltes later stap ik uit en wandel ik het prachtige gebied in. De kathedraal staat dichtbij de rivier en is omringd door allerlei kleine villa’s. Helaas kan ik hier niet naar binnen.
Met de tram ga ik naar de volgende attractie, Historieland. Daar heeft men de Poolse geschiedenis gevisualiseerd met legosteentjes. Er staan kunstige gebouwen, maar het is in de hal zo donker dat ze amper te zien zijn. De bedoeling is om het met lader en lichtjes interactief te maken, maar het resultaat vind ik niet echt geslaagd. Er zijn ook een zeeslag en een veldslag uitgebeeld. De omvang is gigantisch. Duizenden middeleeuwse strijders nemen het tegen elkaar op.
Na een uurtje heb ik het wel gezien en ga ik proberen het trammuseum van Poznań terug te vinden. Met Google is het op de een of andere manier niet te traceren. Toch lukt het mij het na een aantal tramritjes te vinden. Onderweg zie ik nog een museumtram voorbij rijden. Ik slaag er in een paar foto’s te maken, maar helaas worden er geen passagiers meegenomen.
Even later ben ik bij het trammuseum. Maar wat ik al vreesde, het is ontoegankelijk. Het staat op een remiseterrein waar je niet zomaar op mag. Bezoek is eigenlijk alleen mogelijk als onderdeel van een rondrit met zo’n museumtram. Maar dat is vandaag niet mogelijk. Jammer, maar helaas.
Ik kijk op Trip Advisor wat ik beslist nog moet gaan zien in Poznań, maar het lijkt erop dat ik het belangrijkste wel gehad heb. Ik bezoek nog de prachtige Fransicanerkerk. Daarna ga ik boodschappen doen, zodat dat vanavond niet hoeft. Ik ben nu toch vlak bij mij Airbnb. Helaas heeft ook een andere Biedronka niet de magnetronmaaltijden die ik zoek. Dan maar een rijstgerecht voor de verandering. Ik haal nog een maaltijdsalade voor morgen in de trein en loop dan snel naar de Airbnb om die in de koelkast te leggen.
Nadat ik de boodschappen naar mijn kamer heb gebracht wandel ik weer terug naar de gezellige winkelstraat, waar ik net ook door ben gelopen. Er staat onder andere een oud trammetje opgesteld. Het is mij niet duidelijk waar het voor gebruikt wordt. Ik wandel verder naar het andere einde en pak daar weer de tram. Ik zie een heel bijzonder trammetje voorbijkomen.
Een moderne tram met dieprode kleur en maar één wagon. Propvol natuurlijk. Die zal niet populair worden in Poznań. Eerder zag ik al een nieuwe tram in een fraaie donker blauwe kleur voorbijkomen. Het lijkt alsof men een beetje met nieuwe huisstijlen aan het experimenteren is. Dat mag ook wel, want de huidige trams zijn met hun gele en groene kleuren niet overdreven fraai.
Met de tram rijd ik nog een stukje mee, tot het tijd is om het centrum weer op te zoeken voor het inmiddels befaamde blauwe uurtje. Als ik bij het centrum aankom, begint het helaas weer te regenen. Zachtjes, maar hard genoeg om er behoorlijk nat van te worden. Maar al met al mag ik niet klagen natuurlijk. Als de voorspellingen van gisteren waren uitgekomen, had het de hele dag geregend. Ik ga schuilen in het beursgebouw tot het tijd is om mooie avondfoto’s te maken. Ditmaal onder andere van de klassieke universiteitsgebouwen vlakbij het station. Maar eerst pak ik nog de tram naar een straat waar nog een heel oud, afgesloten tramspoor ligt. Ik wil daar wat foto's van maken, want de volgende keer als ik in Poznań kom, kan het weg zijn.
Net op tijd kom ik bij de universiteitsgebouwen aan. Maar wat valt dat tegen. Ze worden nauwelijks verlicht. Ik maak wat foto's en ren dan richting de binnenstad. Gelukkig kan ik alweer rennen. Ik ben redelijk snel hersteld van de marathon. Op het grote Wolnosciplein kan ik wat mooie foto's maken van een bijzonder monument, dat naast de bibliotheek staat.
Dan ren ik nog even verder naar het marktplein. Ook daar schiet ik nog snel wat plaatjes, waarbij ik mij maar even niets meer aantrek van de mensen die door mijn beeld lopen. Op weg naar mijn Airbnb loop ik nog even een grote Lidl binnen. Ik wil kijken of ze gembersnoepjes verkopen. Dat was het geval in Roemenië. Maar helaas. Wel hebben ze magnetronmaaltijden, al is de keuze zeer beperkt. Maar ik heb al eten gehaald, dus dat hoeft nu niet meer.
Terug in de Airbnb lijkt het dat ik nieuwe buren heb gekregen. Twee nogal luidruchtige mannen, die afzonderlijk van elkaar zitten te beeldbellen. Irritant, want ik wil naar Ajax kijken en dan heb ik bandbreedte nodig. Met flink wat moeite lukt het mij om de wedstrijd op mijn laptop te krijgen. Maar ook het kijken kost veel moeite. Om de haverklap blijft het beeld hangen en verschillende keren moet ik de wedstrijd herstarten en dan weer zien dat ik naar het moment kan schuiven, waarop de storing begon. Zo duurt de spannende wedstrijd tegen het sterke Slavia Praha natuurlijk wel extra lang, maar heel erg blij ben ik daar ook niet om. Het eindigt uiteindelijk in 1-1. Ajax mag van geluk spreken.
Nu mijn spullen zoveel mogelijk inpakken, zodat ik morgenochtend snel weg kan. Ik doe morgen lekker schone kleren aan voor de lange reis. Mijn buurmannen zijn nog wakker, maar praten gelukkig zachtjes.
Vrijdag, 4 oktober 2024
Al om 5 uur ben ik wakker. Ik probeer nog te slapen, maar als dat niet lukt sta ik half 6 op. Verstandig, want nadat ik heb ontbeten, mijn werk heb gedaan en alles heb ingepakt is het al weer 7 uur. De hoogste tijd om te vertrekken dus. Ik berg mijn sleutels op in het sleutelkluisje tussen de twee voordeuren, pak de lift naar beneden en begin aan de korte wandeling naar het station.
Ondanks het vroege tijdstip is het al behoorlijk druk op straat. Gelukkig is het droog. Op het station is het nog veel drukker. Dat belooft wat. Ik ben blij dat ik een gereserveerde plaats aan het raam heb. Volgens mijn ticket vertrek ik vanaf spoor 9, maar op het vertrekbord in het station staat spoor 5. Dat begint alweer goed. Ik vertrouw maar op het vertrekbord.
De trein komt mooi op tijd het station binnenrijden en nadat ik mijn zitplaats heb gevonden vertrekt hij ook stipt op tijd. Dat is in ieder geval een goed begin. Ik zie het laatste deel van Poznań voorbijglijden en dan is het vooral veel bos wat het uitzicht bepaalt. Ik deel mijn coupé met een jonge vrouw, die probeert te slapen. Dat valt niet mee, want er wordt regelmatig wat omgeroepen en dat gaat met een volume waar je niet doorheen slaapt. Er worden weer flesjes bronwater uitgedeeld en even later volgt de kaartcontrole. Na een paar tussenstops rijden we de Oder over, die de grens vormt tussen Polen en Duitsland. Even later stoppen we in het station van Frankfurt am Oder. Ik zie dat er vrij snel een regiotrein naar Erkner vertrekt. Dat valt alweer mee. Dit is een stoptrein die normaal naar Berlijn rijdt, maar vanwege werkzaamheden moet vanaf Erkner met de S-Bahn verder worden gereisd. De rit verloopt voorspoedig en na heel veel tussenstations komen we op tijd in Erkner aan. Ik wandel naar het S Bahn-station waar twee treinen klaar staan. De trein die ik volgens mijn dienstregeling zou moeten nemen staat al klaar, maar op een ander perron is net een trein gearriveerd, die eerder vertrekt. Dan neem ik die maar. Hoe eerder hoe beter. Ik kies een plaats uit en hoop dat de S Bahn niet zo overvol zal worden als op de heenreis.
Het blijft rustig, al ben ik niet blij met de oude man die schuin tegenover mij zit. Die lijkt op een soort Sinterklaas en zit continu te rochelen. Geen fris type. Ik heb echter ook weer geen zin om ergens anders te gaan zitten, want veel zitplaatsen zijn er niet meer over.
De rit met de S Bahn duurt bijna drie kwartier. Het eindpunt is Berlin Ostbahnhof. Hier ga ik op zoek naar een trein die mij het snelst richting Nederland kan brengen. Aan Google Maps en de website van Deutsche Bahn heb ik niet zoveel. Dan zou ik pas rond half 2 een trein kunnen pakken. Er staat ook een rechtstreekse trein aangekondigd, maar dan kom ik helemaal laat aan. Als ik door de gang onder de sporen loop, zie ik dat er al vrij snel een trein naar Duisburg gaat vertrekken. Die neem ik.
Helaas heb ik geen reservering voor deze trein. En als ik door de wagons loop, zie ik dat nagenoeg alle zitplaatsen zijn gereserveerd. Ik ga maar op een plaats zitten die pas vanaf Hannover gereserveerd is. Dan zie ik daar wel weer verder. Maar als we een tijdje rijden, bedenk ik mij dat passagiers wel eens niet komen opdagen. Twee plaatsen achter mij blijft een vanaf Berlijn gereserveerde plaats vrij. Dat is perfect. Daar kan ik dus rustig blijven zitten tijdens de rit tot Duisburg. Het eerste kwartier zit ik nog wel een beetje in de zenuwen, want je hebt ook mensen die aan de verkeerde kant van de trein instappen en dan pas na een kwartier bij hun gereserveerde zitplaats aankomen. Maar dat gebeurt gelukkig niet. Ik ga lekker genieten van mijn mooie treinreis en pak er een bij de Action gekochte appelkoek bij.
Het was bewolkt bij vertrek uit Polen, maar naar mate ik westelijker kom, klaart de lucht steeds verder op. In de buurt van Wolfsburg voel ik de warme zonnestralen door het raam schijnen. Op dit deel rijdt de trein 200 kilometer per uur. Het is de voormalige korridor, die West-Berlijn tot 1989 met West-Duitsland verbond. Wolfsburg, de stad van Volkswagen, ligt net over grens, waar vroeger het IJzeren Gordijn liep.
Bij Wolfsburg stappen heel veel mensen in. Het kost ze grote moeite om een zitplaats te vinden als ze niet gereserveerd hebben. Ik ben blij met mijn plaats. Die blijdschap eindigt echter bij Hannover. Als ik nog eens naar het bagagerek kijk, waar de reserveringsdisplays in zijn bevestigd, zie ik dat mijn plaats nu ineens van Hannover tot Düsseldorf is gereserveerd. Bij Hannover komt in eerste instantie niemand opdraven. Maar als de trein al zo'n 15 minuten rijdt en de stress is weggezakt, komt er alsnog zo'n lummel die mijn plaats heeft gereserveerd. Dat betekent spullen weer inpakken en door de trein strompelen op zoek naar een nieuwe zitplaats. Er zijn nog wel plaatsen over, maar ik wil natuurlijk wel aan het raam zitten in de rijrichting. Dat lukt uiteindelijk. Op een gereserveerde plaats weliswaar, maar ik verwacht niet dat die passagier nu nog zal opdraven. Dat gebeurt ook niet.
Na nog een aantal stations komen we in Duisburg aan. Hier moet ik wachten op de volgende trein die van Duisburg naar Amsterdam rijdt. Dat kan niet rechtstreeks. Eerst moet ik anderhalf uur in een stoptrein zitten, die mij van Duisburg naar Arnhem brengt. Daar kan ik dan weer op een intercity overstappen, die mij uiteindelijk naar Amsterdam zal brengen. Ik hoop maar dat het goed gaat allemaal.
Helaas gaat het niet goed. Een man en een vrouw krijgen ruzie met elkaar en zetten met hun geschreeuw de halve trein op stelten. Bij Zevenaar blijft de trein staan in afwachting van de politie. Die komt gelukkig snel, maar dat wil nog niet zeggen dat we kunnen vertrekken. Eerst moeten getuigen worden gehoord. De marechaussee komt er ook bij. Hoe gaat dit aflopen. Mijn aansluiting in Arnhem kan ik nu wel vergeten. Na ongeveer een half uur komt er eindelijke weer beweging in de trein.
Ik kijk op 9292 of er nog een trein naar Amsterdam gaat. En dan blijkt dat mijn oorspronkelijk geplande trein geannuleerd is en dat een andere trein tien minuten vertraging heeft, waardoor ik hem nog net kan halen. Dat is dan weer geluk hebben. Ik weet nu in ieder geval zeker dat ik thuis kom vanavond. Ik geniet nog even van de prachtige zonsondergang tijdens deze laatste vakantiedag. Na uitgecheckt te hebben op Haarlem Spaarnwoude, zit mijn reisavontuur naar Polen er op.
