Finland

Proloog

In 2023 ging ik voor het eerst naar Finland. Meestal gaan mensen daar naar toe om het hoge noorden te bezoeken, maar ik besloot mij ditmaal tot het zuiden te beperken, wat ook heel interessant is. Mijn eerste dagen bracht ik door in Helsinki, omdat ik daar de tweede dag de marathon zou lopen. Vervolgens ging ik naar Turku, Tampere, Hämeenlinna, Lahti, Mikkeli, Vavonlinna, Lappeenranta, Kouvola, Porvoo en tot slot weer Helsinki. Zo werd het een mooi mix van architectuur, cultuur en natuur. Voor de rondreis had ik een auto gehuurd en ik verbleef in Airbnb’s.

Donderdag, 17 augustus 2023

Het was vroeg opstaan vandaag om nog de laatste spullen te verzamelen en alles nog eens extra te controleren. Om 11.55u zou mijn vliegtuig vertrekken, maar ik houd er altijd van om ruim op tijd op Schiphol te zijn. Dus ging ik kwart voor 9 de deur uit. Met de bus reed ik naar Schiphol. Dat is bijna de snelste manier om er te komen. Hoewel we midden in de zomervakantie zitten, waren er geen rijen. Ik kon overal snel doorlopen. Op een rustig plekje ging ik nog wat werk doen, tot het 11.15u tijd was om naar de gate te gaan. Op de monitor stond dat de gate al ging sluiten. Dat was vroeger dan verwacht. Maar ik heb een van de eerste gates, dus zit ik toch nog mooi op tijd in het vliegtuig. Direct achter de business class aan het raam, dus prima zo.

Het vliegtuig vertrekt mooi op tijd, maar omdat we vanaf de Polderbaan moeten opstijgen wordt het toch nog kwart over 12 voordat we de lucht ingaan. Ik zie nog even de Haarlemmermeer en het Westelijk Havengebied van Amsterdam, voordat we door de wolken gaan. Als de riemen los mogen, zet ik een film op. Helaas blijk ik die al gezien te hebben, net als de meeste films op mijn laptopje. Buiten is ook niet veel te zien. Een ontspannen vlucht wordt het helaas niet. Ik ontdek ineens dat ik het bankpasje kwijt ben, dat ik vanochtend voor de bus heb gebruikt. Ik hoop niet dat een oneerlijk iemand hem gevonden heeft, want dan kan je met contactloos betalen een behoorlijk deel van mijn rekening plunderen. Als we landen log ik direct in bij de bank. Ik zie tot mijn opluchting dat er geen vreemde bedragen zijn afgeschreven en ik blokkeer meteen mijn pas.

Precies om kwart over 3 Finse tijd (een uur later dan in Nederland) zijn we geland. Het uitstappen gaat ook vlot en dan begint de lange wandeling naar het station. Er is geen paspoortcontrole, dus dat gaat allemaal lekker snel. Ik koop een dagkaart voor het openbaar vervoer en stap in de trein die al behoorlijk vol zit. We vertrekken vrij snel en een half uur later ben ik al in het grote centraal station van Helsinki. Weer moet ik een halve kilometer lopen om bij de tramhalte te komen. Lijn 9 brengt mij tot vlak bij mijn Airbnb. Ik heb intussen instructies ontvangen voor hoe ik naar binnen kan en dat werkt allemaal perfect.

Het is een prachtige, gloednieuwe flat. Er zijn een gemeenschappelijke woonkamer, keuken en badkamer en drie slaapkamers, waarvan ik er een gehuurd heb. Het hele appartement wordt voor Airbnb gebruikt. De verhuurder woont er zelf niet. Ik installeer mij en ga bij een Lidl in de buurt boodschappen doen voor de komende dagen.

Nadat ik gegeten heb, ga ik rond een uur of 7 op pad. Nog even de stad verkennen. Al is het maar om mijn dagkaartje eruit te halen! Die is overigens 24 uur geldig, zodat ik er morgen ook nog een groot deel van de dag plezier van heb. Met lijn 8 rijd ik naar het centrum. Althans, dat denk ik. De tram gaat om het centrum heen naar het noorden van de stad. Met lijn 6 ga ik alsnog naar de binnenstad. Bij het centraal station stap ik uit en ga ik op zoek naar de gezelligheid.

Tot nu toe heeft Helsinki een sombere indruk op mij gemaakt. Een saaie stad met alleen maar saaie flatgebouwen. Nu ontdek ik een ander Helsinki. Via een drukke straat kom ik bij een laan met een breed platsoen vol mensen en gezelligheid. Ik loop langzaam in noordelijke richting en ontdek dan de prachtige Orthodoxe kathedraal. Die ga ik eens van dichtbij bekijken. Ik kan ook naar binnen. Er zingt net een heel mooi koor. Ik verken de rest van de buurt en wacht tot het donker wordt. Onderweg kom ik nog langs een optreden van een rockband.

Heel langzaam treedt de schemering in. Eindelijk gaan dan de floodlights van de kathedraal aan. Ik maak wat foto’s en ga dan weer de binnenstad in. Ik besluit de tocht op het plein bij de Domkerk van Helsinki. Met de tram keer ik weer terug naar mijn Airbnb. Het is intussen 11 uur geweest. Nog even mijn verslag bijwerken en dan slapen.

Vrijdag, 18 augustus 2023

Vandaag mijn eerste hele dag in Helsinki. Ik moet een beetje rustig aandoen om krachten te sparen voor de marathon. In ieder geval moet ik naar de marathon-expo om mijn startnummer en goodie bag op te halen. Maar die gaat pas om 1 uur vanmiddag open.

Hoewel ik goed geslapen heb, gebeurde er vannacht wel iets heel vervelends. Tijdens het uitrekken kreeg ik een felle steek in mijn rechterkuit. Even vreesde ik een zweepslag. Dat zal toch niet nu gebeuren, een dag voor de marathon, nadat ik al bijna een jaar geen blessures meer heb gehad. Na enige tijd lukt het om verder te slapen, maar al om 6 uur word ik wakker. De buren zijn al op. En hoewel zij zachtjes aan doen, houdt het mij toch wakker. Als zij rond 7 uur vertrekken, sta ik meteen op om te douchen en ontbijt te maken. Vier boterhammen met honing, een potje stevige kwark, een ei en een glas melk. Ik ben te lui om thee te zetten en ik weet ook niet of er thee in huis is.

Om een uur of 8 vertrek ik en ga ik met de tram naar de haven van de veerboot naar Suomenlinna. Dat is een eiland vlakbij Helsinki, dat vroeger gebruikt werd om de stad en de zeearm te verdedigen tegen aanvallen vanuit zee. Er staan diverse forten en andere militaire objecten op, uit lang vervlogen tijden. Het is vandaag mooi weer voor een boottochtje.

Er is slechts wat lichte bewolking en het is overwegend zonnig. Wel staat er aan boord een stevige wind. Daar heb ik mij niet op gekleed. Na een kwartier meren we aan en begin ik aan een verkenningstocht op het eiland. Wordt het toch weer lopen, terwijl ik mij had voorgenomen om rustig aan te doen.
Heel veel is er ook weer niet te zien op het eiland. Na ongeveer een uur heb ik de belangrijkste bezienswaardigheden bezocht en gefotografeerd.

Rustig wandel ik terug naar de haven, waar net de pont arriveert. Even later wandel ik weer door Helsinki. Ik besluit ook nog een ander eiland te bezoeken, Seurasaari genaamd. Daar kan ik met de tram en vervolgens met de bus naar toe. De bus weet ik echter niet makkelijk te vinden. Volgens Google Maps sta ik op de halte, maar ik zie hem nergens. Dan bedenk ik mij dat de bushalte zich ook onder de grond kan bevinden. Dat blijkt dus ook zo te zijn. Vanuit een van de omringende gebouwen kan ik naar het ondergrondse busstation. Terwijl ik op bus 24 wacht, doe ik wat werkzaamheden en werk ik mijn verslag bij.

Bij het eindpunt van bus 24 is een houten brug naar het eiland Seurasaari, dat als groot openluchtmuseum fungeert.De brug komt uit 1891, maar is in 1970 verbreed om de passage van brandweerauto’s mogelijk te maken.

Een deel van het eiland is een openluchtmuseum. Daar zijn traditionele houten huizen uit heel Finland te zien, die hier zijn herbouwd. Er staan jagershutten en boerderijen, maar ook traditionele landhuizen en voorbeelden van de onderkomens van rijke families op het Finse platteland. Het oudste gebouw is een kerkje uit Karuna dat stamt uit 1686. Tot mijn verbazing kan je het museum zo in. Er worden wel kaartjes verkocht, maar die zijn voor bezoekers die ook de huisjes van binnen willen bekijken. Dat hoeft van mij niet zozeer.

Behalve leuke oude gebouwen, is ook de flora bijzonder. Uit heel Finland zijn bomen en plantensoorten gehaald, die hier te zien zijn. Verder moeten er veel tamme eekhoorns wonen, maar die heb ik niet gezien. Ik beperk mij tot het gedeelte met oude bouwwerkjes. Die vind ik wel wat tegenvallen in vergelijking met de mooie tekeningen op een plattegrond bij de ingang.
Na ruim een uur ga ik terug naar de brug en stap ik weer op bus 24 voor een ritje naar de binnenstad. Onderweg val ik bijna in slaap.

Dan is het tijd om mijn startnummer op te halen. Bus 30 komt het dichtst in de buurt. Het is even zoeken, maar dan zie ik in een soort park de tenten staan. Het is allemaal erg kleinschalig van opzet, in vergelijking met andere marathons. Wat niet klein is, is de rij mensen die hun startnummer komen ophalen. Dan ga ik ook nog in de verkeerde rij staan, in die voor de halve marathon. De rij voor de hele marathon is gelukkig iets korter, al duurt het ook nog bijna een half uur voordat ik aan de beurt ben. Ik krijg een mooie draagtas, met daarin alleen mijn startnummer, reclame voor de marathon van 2024 en een sticker voor als ik bagage wil inleveren. Een t-shirt had ik niet besteld. Gelukkig maar, want mooi zijn ze niet. Knalrood met een nauwelijks leesbaar opschrift. Bovendien zit mijn kast al vol met hardloopshirts.

Ik besluit mij voor de rest van de dag niet meer in te spannen. Ik pak lijn 3 voor een ritje naar het eindpunt en weer terug. En dan is het zoetjes aan tijd om terug naar mijn Airbnb te gaan. Ik moet nog eten koken, alles klaar leggen voor morgen en natuurlijk dit verslag bijwerken. Daar heb ik toch wel een uur of twee voor nodig en ik wil er uiterlijk 9 uur vanavond inliggen. Ik kook een flinke pan pasta bolognese. Typisch hardlopersvoedsel. Tijdens het koken en eten zit ik driftig op mijn laptopje te tikken. Ik ben wel blij dat ik vandaag geen last meer had van mijn kuit. Hopelijk houdt hij zich morgen ook goed.

Zaterdag, 19 augustus 2023

Vandaag is de dag van de Marathon van Helsinki. Dat betekent vroeg opstaan, een flink ontbijt en mij in het marathontenue hijsen. Dat bestaat onder andere uit mijn t-shirt met Nederlandse vlag, een handig broekje met diepe zakken met ritssluitingen, compressiekousen en natuurlijk mijn superschoenen.

Als ik wakker wordt, hoor ik de regen tikken. Dat was niet voorspeld. Ik kijk naar buiten en zie dat het behoorlijk hard regent. Volgens de buienradar blijft dat zo tot een uur of 9. Dat betekent dat ik het eerste deel van de marathon flink nat zal worden. Ik wilde aanvankelijk niets meenemen, maar ik doe nu toch maar een regenjack aan en ik neem mijn marathontas mee, die ik bij de start kan afgeven.

Met tram 9 en bus 20 rijd ik naar het park waar de start is. Ik ben ruim op tijd. Gelukkig is het intussen minder hard gaan regenen. Ik zoek een bankje onder een dicht bladerendek en wacht af. Een kwartier voor de start lever ik mijn tas in en ga ik naar het startvak. We starten gelijk met de deelnemers aan de halve marathon, waardoor het behoorlijk druk is. Aan de hele marathon doen maar zo’n 800 mensen mee. De halve marathon heeft een paar duizend deelnemers.

Erg spectaculair is deze marathon niet. Het is allemaal heel low budget. Geen toestanden bij de start, geen helikopters en geen hotemetoot die het startschot geeft. Maar goed, het gaat om het hardlopen zullen we maar denken. Ik ben blij dat ik nergens last van heb. Mijn benen voelen goed aan en ik heb geen last van mijn darmen zoals de vorige keer in Praag.

Precies om half negen gaan we van start. We lopen eerst het parcours van de halve marathon. Daarna moeten we nog twee dezelfde rondjes lopen om op 42,195 kilometer uit te komen. Over het parcours valt niet veel te zeggen. We gaan niet door het mooiste gedeelte van Helsinki. Een groot deel van de route loopt door gebied dat nog in ontwikkeling is en waar grote, saaie flats gebouwd gaan worden. Slechts een klein stukje langs de haven is wel leuk. Ook het entertainment is beperkt. Ik tel zo’n drie bandjes onderweg. Verder is er een leuk dansgroepje langs het parcours geplaatst om ons aan te moedigen. Ik neem de tijd om met een van de danseressen op de foto te gaan.

Het lopen gaat perfect. Na 30 kilometer zit ik nog steeds op gemiddeld 12 km/u. Maar dan merk ik wel dat de suikers beginnen op te raken. De snelheid daalt langzaam maar zeker naar 11,5 km/u. Het derde rondje krijg ik het wel moeilijk. De pezen bij mijn knieën beginnen behoorlijk pijn te doen en ook mijn schoenen beginnen steeds meer te knellen, omdat mijn voeten opgezet raken. De marathon voelde niet echt als een marathon. Toch kwamen er nog wel wat emoties toen ik eindelijk de finish zag. Met een recordtijd van 3:38:58 loop ik onder de poort door. Ik ben blij dat het erop zit en ik weer een beetje normaal kan eten en leven.

Na de finish worden mijn handen volgestopt met etenswaar en drinken. Dat is wel prettig, want onderweg was er niets te eten en ik merk dat de brandstof behoorlijk op is. Ik strompel naar de bushalte en ga met bus 30 en tram 9 weer terug naar mijn Airbnb. Lekker opfrissen en dan met de Helsinki Card op stap. Dat is vermoeiend, maar beter voor het herstel dan stilzitten.

Als ik weer in de binnenstad aankom, is het al half 4. Eerst ga ik naar het Holiday Inn naast het station om mijn Helsinki Card op te halen. Dan ga ik op zoek naar een halte van de hop on hop off-bus. Het duurt even voordat ik er een gevonden heb en dan blijkt dat de bus maar tot 4 uur rijdt. Ik wandel naar het Marktplein en de haven waar de rondvaartboten vertrekken. Ik kan nog mee met de vaart van half 5. Er is alleen plaats op het zonnedek. En hoewel er geen zon is vanmiddag, had dat sowieso al mijn voorkeur, omdat je dan lekker om je heen kan kijken en foto’s kan maken zonder reflecties in de ramen.

Het is niet warm vanmiddag. Zo’n 15° en er staat een stevige wind vanaf zee. Ik ben blij dat ik mijn hoodie heb aangetrokken, maar zelfs daarmee is het nog aan de frisse kant. Vooral als we gaan varen en we volop in de koude wind komen te liggen. Achter mij zitten drie Engelse vrouwen, die geen seconde hun mond houden en totaal niet geïnteresseerd zijn in wat er via de luidsprekers wordt verteld. Ik pak het routekaartje er maar bij. Daarop staat in Engels hetzelfde als wat vanuit de luidsprekers klinkt.

We varen eerst langs Kaivopuisto, de ambassadewijk met een aantal fraaie villa’s. Dan begint de tocht naar enkele van de ongeveer 300 eilanden bij Helsinki. Eerst varen we langs het forteiland Suomenlinna, waar ik gisteren ben geweest. Ik hoor nu dat het destijds veroverd is, omdat men er niet aan had gedacht dat de zee wel eens bevriest. De vijand maakte daar handig gebruik van. Even later varen we langs het eiland Santahamina, dat tegenwoordig als militaire basis dienst doet. Er is ook een militaire academie. Voor burgers is het verboden terrein. Dan varen we langs enkele eilanden waar zeer welgestelde Finnen wonen in villa’s aan het water. In veel tuinen staat een sauna. We komen ook langs een eiland met een strand. Dat is een populaire badplaats, hoewel het er vandaag verlaten uitziet. Het eiland Vartiosaari is een natuurreservaat en een populair wandelgebied. Dan varen we door de Tilliruukki-baai, waar veel leem in de bodem zit. Die wordt gebruikt voor de productie van bakstenen. Er staan verschillende baksteenfabrieken op de oever. Even later varen we onder een grote brug door die nog in aanbouw is. Deze gaat Laajasalontie in Yliskylä en Hakaniemi met elkaar verbinden. De 1,2 kilometer lange brug, met een centrale piloon van 135 meter hoog, is alleen voor metro’s, fietsers en voetgangers bedoeld. Dan komt alweer Helsinki in zicht. We varen nog langs een vloot ijsbrekers, die ’s winters de haven bereikbaar moeten houden. Ook passeren we het eiland waar de dierentuin van Helsinki is gevestigd. Je kan er met een boot naar toe. Bijzonder is ook het kleine eilandje Katajanokanluoto, waarop alleen een klein restaurant staat. Dan zit de boottocht er op. Het is intussen 6 uur geworden.

Er is niet veel meer te doen. Ik maak nog een ritje met tramlijn 2 en ga dan naar mijn Airbnb om wat te eten. Daarna ga ik met een stampvolle tram 9 nog even terug naar het centrum om de avondsfeer te proeven. Die blijkt zich in Helsinki echter vooral binnen af te spelen. Voor populaire tenten staan rijen met tientallen mensen die wachten tot zij naar binnen mogen om te eten of te dansen. Voor een man alleen, zoals ik, is er niet veel te beleven. Daarom besluit ik rond 11 uur om maar weer huiswaarts te gaan. Er zijn nieuwe huurders gekomen. Een Chinees stel. Ik hoop dat ik geen last van hen zal hebben.

Zondag, 20 augustus 2023

Al om 6 uur word ik wakker. Ik ben nog moe, maar kan niet meer slapen. De buren zijn ook al op en houden maar liefst een uur de badkamer bezet. Ik kijk maar even of er nog nieuws is op mijn telefoon. Als zij 7 uur eindelijk vertrekken, sta ik op, maak een ontbijtje en een plan voor vandaag. Helaas gaan de meeste attracties pas om 10 of 11 uur open, terwijl het rond 4 uur alweer uit is met het feest. Dat betekent dat ik in hoog tempo gebruik van mijn Helsinki Card moet maken, om er nog wat aan te hebben.

Half 9 ga ik de deur uit. Eerst maar anderhalf uur voordelig sight seeing met de tram. Rond 10 uur ga ik naar de halte van de hop on hop off-bus. Daar hoor ik dat er twee bedrijven zijn. De bus op de halte is van het andere bedrijf. De bus waarvan ik met mijn Helsinki Card gebruik kan maken, vertrekt pas om 10.40u. Dat is wel even balen. Zo gaat de dag snel om. Ik ga eerst maar vast een kaartje kopen voor de boot in de namiddag. Dan hoef ik niet bang te zijn dat die is volgeboekt. Na nog wat omzwervingen, stap ik op de hop on hop off-bus. Helaas zijn de voorste stoelen in het bovendek bezet. Er zitten vier vrouwen, Amerikaans of Canadees, die geen seconde hun mond houden. Ik plug de oortjes die ik van de chauffeur heb gekregen in en probeer de uitleg te volgen. Maar zelfs op de luidste stand wordt de uitleg nog overstemd door het gierende geschater en geschreeuw van de vrouwen. Lekker irritant. Ik hoop dat ze een keer uitstappen, maar ze lijken totaal niet in Helsinki geïnteresseerd. Alleen maar dom kletsen over voorbijgangers die zij zien. Pas bij de kathedraal stappen ze uit. Niet om de kathedraal te bezoeken, maar omdat hier het eindpunt van de route is en de chauffeur drie kwartier pauze krijgt. Ik ga uiteraard wel de kathedraal bezoeken.

Het imposante gebouw is van binnen soberder dan ik verwacht had. Het is wel mooi, maar ik mis de pracht en praal die ik bij een kathedraal vind horen.
Na vijf minuten heb ik het wel gezien en gefotografeerd en wandel ik terug naar een hop on hop off-bus die op het punt staat te vertrekken. Bijna alle plaatsen zijn al bezet. Ik rijd nog een stukje mee tot het marktplein en dan heb ik het hele rondje gehad. We hebben onderweg geen stops gehad bij attracties die ik per se wil zien. Ik besluit daarom direct naar het trammuseum van Helsinki te gaan. Uiteraard ga ik daar met de tram naar toe. De entree is gratis, maar er is ook niet veel te zien. Er staan twee paardetramwagens en vier elektrische trams uit voorbije jaren. Wel aardig om te zien, maar omdat er verder niets is, sta ik na een kwartiertje weer buiten.

Ik kijk hoe ik bij de rotskerk kan komen. Dat is een kerk die uit de rotsen gehakt is. Van buiten lijkt het net een bunker, maar van binnen is de kerk heel mooi en bijzonder. De onderkant van de muren bestaat uit rots. Daarboven is met grote keien gebouwd en het dak bestaat uit een fraaie betonnen constructie met een groot rond houten paneel.

Het gebouw is met veel gevoel voor smaak ontworpen. Het is volgens de Lutherse tradities sober, maar wel heel mooi.Er zijn gelukkig nog niet veel mensen, zodat ik redelijke foto’s kan maken. En daar ben ik net op tijd mee, want ineens komt er een invasie van Chinezen. Waarschijnlijk is er net een bus gearriveerd. Ik houd het verder voor gezien en ga richting het Technisch Museum.

Om het Technische Museum te bereiken moet ik eerst met de metro en daarna met de bus. Zo kom ik ook nog in de metro. Volgens de Finnen is dit het meest noordelijke metronet ter wereld. Na drie haltes ben ik er en ga ik op zoek naar de bushalte. Die heb ik snel gevonden en de bus komt ook snel. Na een minuut of 20 ben ik er. Het is alleen nog wel even zoeken, want er staat nergens aangegeven waar het museum is. Met Google Maps weet ik het uiteindelijk te vinden. Het is een rond gebouw met twee etages. Er is heel veel ruimte voor kinderen om te spelen, maar daar kom ik natuurlijk niet voor.Op de begane grond staat de eigenlijke collectie. Deze bestaat voor een groot deel uit huishoudelijke apparatuur en apparatuur voor telecommunicatie. Zo zijn de eerste Nokia-telefoons te zien. Grappig zijn ook drie huiskamers naast elkaar uit drie verschillende tijdperken. Zo is te zien wat er veranderd is op dat gebied. In de oudste huiskamer staat nog een voorhistorische zwart-wit-televisie, terwijl de nieuwste vanzelfsprekend door een fraaie flatscreen wordt beheerst. In het midden staat een soort toren. Ik loop naar de bovenste etage, maar daar is alleen een liftmachine te zien. Ook dit museum heb ik vrij snel bekeken. Er is nog een bijgebouw waar een waterzuiveringsinstallatie is te bewonderen, maar dat vind ik niet bijzonder interessant.

De bus brengt mij terug naar de binnenstad, waar ik het Nationaal Fins Museum wil bezoeken. Veel tijd heb ik daar helaas niet meer voor, want het is al kwart over 4 en ik wil 5 uur bij de haven zijn voor de rondvaart. Met een recordsnelheid race ik door het museum. Het is gelukkig niet zo groot, zodat ik wel elk kunstvoorwerp kan bekijken. Het geeft de kunst weer vanaf de prehistorie tot en met de moderne tijd. Tot slot is het flink doorstappen om op tijd in de haven te komen. Ik zou een stukje met de tram kunnen gaan, maar omdat die nog niet in aantocht is, gaat het lopend sneller. Ik kom mooi op tijd bij de boot aan.

De rondvaart wordt een stuk aangenamer dan gisteren, toen het bewolkt en koud was. Het is nu 20 graden en de zon schijnt volop. We volgen ditmaal een andere route. Meer langs Helsinki en minder langs de diverse eilanden. Die had ik gisteren al gezien. Deze rondvaart vind ik wel leuker. Ik zie ook de gedeeltes waar ik met marathon heb gelopen.

Het waait weer stevig op zee, maar ik heb er minder last van omdat de wind nu niet koud aanvoelt. Na anderhalf uur meren we aan en zit de dag wat excursies betreft erop. Ik wandel naar de Russische kerk en vervolgens naar de St. Nicolaaskerk om mooie foto’s in de laagstaande zon te maken. Bij de Lidl koop ik een ijsje. Het is even duur als op straat, maar in plaats van twee bolletjes heb ik nu een halve liter. Het is heerlijk ijs.

Als ik weer bij de haven aankom, begint het te schemeren. Ik wacht geduldig tot de schijnwerpers bij de gebouwen aangaan. Intussen val ik ten prooi aan de muggen waar Finland berucht om is. Morgen maar deed opsmeren. Want het begint al aardig te jeuken overal. Zelfs aan mijn benen, terwijl ik een lange broek aanheb. Als het rond half 11 helemaal donker is geworden, besluit ik terug naar de Airbnb te gaan. Ik moet nog eten en mijn verslag bijwerken. Pas rond half 12 kan ik gaan slapen.

Maandag, 21 augustus 2023

Vandaag begint de rondreis door Finland. Uitslapen lukt weer niet. 6 uur ben ik al wakker. De buren ook. Die gaan weer een uur de badkamer bezet houden om dan om 7 uur te vertrekken. Ik ben intussen begonnen met het opruimen van de kamer en het in de tas proppen van mijn spullen. Eerst lijkt dat onmogelijk, maar door alles netjes op te vouwen, past het toch. Nog snel een ontbijtje naar binnen werken en wat werkzaamheden verrichten. Tegen 11 uur ga ik op pad. Met de tram rijd ik naar het station, waar ik op de trein naar de luchthaven stap. Daar wacht mijn huurauto voor de komende tien dagen.

De reis verloopt voorspoedig en het kost weinig moeite om de autoverhuurder te vinden. Die zit in een van de parkeergarages. Echt een kantoor is er niet. Een wat oudere Turk regelt alles met zijn telefoon. Ik moet wat gegevens invoeren, mijn rijbewijs en creditcard laten zien en dan krijg ik de sleutel en een formulier waarop de huidige schade staat vermeld. Ik ga mijn best doen om de auto netjes en heel te houden. Het is een witte Volkswagen Polo. Ik kijk even waar alles op het dashboard zit en hang de TomTom aan het voorraam op. Eerst heeft die er geen zin in, maar na een harde herstart komt er leven in het apparaat. Als ik eenmaal de parkeergarage uit ben, geeft hij netjes de route aan. Wel gaat het al snel mis. Ik moet er nog aan wennen dat ‘houdt links aan’ bij TomTom rechtdoor rijden betekent. Zo mis ik een afslag en moet ik via een andere route richting Turku.

De auto rijdt prima. Het is een klein wagentje, maar zo voelt hij niet aan. Ik houd mij heel netjes aan de maximum snelheid, want in dit land staat ongeveer om de 500 meter een flitspaal en de boetes zijn fors. Bij grove overtredingen, zoals meer dan 20km/u te hard, is de boete inkomensafhankelijk. Ik merk wel dat de aangegeven snelheid van de auto een stuk lager is dan de werkelijke snelheid, die door de TomTom wordt aangegeven. Als de meter op 100km/u staat, geeft TomTom 95km/u aan.

Het is gelukkig rustig op de weg en de Finnen rijden keurig. Al snel raak ik gewend aan de auto, al weet ik nog niet alle functies te vinden. Zo zie ik nergens een knopje voor de achterruitenwisser en is het onduidelijk hoe je de verlichting aanzet. Na wat geklooi merk ik dat de auto cruise control heeft. Daar ben ik heel blij om. Het rijdt rustiger en zuiniger en bespaart mij kramp in mijn enkel.

De eerste bestemming is het stadje Lohja, dat volgens TripAdvisor de moeite van een bezoek waard is. Ik voer een willekeurige straat in op de TomTom en dat blijkt een goede keuze te zijn, want zo kom ik bij de enige attractie die echt de moeite waard is: de Laurenskerk.

Dit is een vrij grote kerk uit de late middeleeuwen. De kerk is ongeveer 40 bij 22 meter en is gebouwd van stenen. Uniek zijn de prachtige beschilderingen van de muren en het plafond. Begin 19de eeuw vonden de protestanten deze ‘katholieke’ versieringen niet passen en werd het interieur met krijt geheel wit gemaakt. In 1880 werd dit weer ongedaan gemaakt en werden de beschadigde beschilderingen hersteld.

In de Middeleeuwen was het gebruikelijk dat verhalen uit de bijbel op de kerkmuren werden geschilderd. Dat was bedoeld voor mensen die de bijbel niet konden lezen.

Behalve de Laurenskerk heeft Lohja weinig te bieden. Er is een mijnmuseum, maar dat is dicht op maandag. Bovendien begint het nu hard te regenen. Ik zoek de auto weer op en rijd verder naar Ekenäs, dat ook door Trip Advisor wordt aanbevolen. Het blijkt een middelgrote stad te zijn met een klein, oud centrum. Ik bezoek de haven en wandel wat door de oude straatjes.
De regen is gelukkig alweer opgehouden. Ook hier is een aardig kerkje, waar ik een bezoek aan breng. Rond half 5 zet ik de reis voort. Nu ga ik direct door naar Turku. Eerst gaat dat over een fraaie provinciale weg. De laatste 25 kilometer gaan over de snelweg. Ook hier weer uitzonder veel flitscamera’s en helaas niet altijd even duidelijke snelheidsaanduidingen. Daarom neem ik maar steeds het zekere voor het onzekere.

Even na 6 uur kom ik in Turku aan. Met de TomTom weet ik redelijk snel mijn Airbnb te vinden. Suvi, de verhuurster, verwelkomt mij terwijl haar chihuahua’s mij het huis proberen uit te jagen. Ik volg haar naar boven, waar zij de badkamer en mijn slaapkamer laat zien. Ik was er een beetje laat achter gekomen dat ik in deze Airbnb geen gebruik van de keuken kan maken. Want dan had ik een ander adres gekozen. Suvi is wel bereid om mijn bakboter in de koelkast te bewaren. Anders kan ik die na drie dagen weggooien. Gelukkig is er wel een magnetron, zodat ik een kant-en-klaar maaltijd kan bereiden. Ook is er een waterkoker en staan er theezakjes en Nescafé. Ik ga die twee nachten wel overleven.

Na wat noodzakelijke werkzaamheden, ga ik op stap. Ik wil nog even het centrum van Turku verkennen. Omdat ik weinig beweging heb gehad vandaag, laat ik de auto maar staan. Later kreeg ik daar wel een beetje spijt van, want ik blijk nog een flink eind buiten het oude centrum te zitten. Langs de rivier loop ik richting het stadhuis en het marktplein.

Op de rivier liggen tal van plezierboten en drijvende dancings, maar op deze maandagavond is het uitgestorven. Waar het wel druk is, is rond de universiteit. Daar zitten grote groepen studenten te chillen en te genieten van de avond. Ik bezoek het marktplein, waar een oude tram staat die nu als ijsjeswinkel dienst doet. Ook loop ik langs de kathedraal van Turku, die eigenlijk een gewone, grote kerk is.

Tot slot wandel ik naar de wat verder gelegen St. Michael’skerk, die fraai verlicht wordt en prachtig afsteekt tegen de donkerblauwe, heldere hemel.

Dan begin ik aan de 1,3 kilometer naar mijn Airbnb. Daar werk ik nog even dit verslag bij, om tegen 12u moe ik slaap te vallen.

Dinsdag, 22 augustus 2023

Vroeg opstaan heeft natuurlijk het voordeel dat je nog veel aan de dag hebt. Vandaag moet ik het helaas zonder ontbijt stellen, want ik mag niet de keuken van het huis gebruiken. Ik troost mijzelf met een bekertje Nescafé. Veel werk is er niet te doen, dus ga ik vroeg op pad. Ditmaal rijd ik met de auto naar een plek waar het betaald parkeren begint. Daar vandaan is het maar een klein stukje lopen naar de binnenstad.

Eerst ga ik naar Klosterbacken. Dat is het enige deel van de stad dat in 1827 niet is afgebrand. Het fungeert nu als openluchtmuseum. Daar kom ik overigens pas achter als ik zonder op te letten het oude straatje inloop. Een jonge dame rent achter mij aan en wijst mij erop dat ik wel een kaartje moet kopen voordat ik naar binnen kan. Terwijl ik dat doe, blijkt de dame Nederlands te kunnen spreken. Zij is met een Nederlandse vrouw getrouwd. Ik vind het knap, want het Fins krijg ik echt niet in mijn hersenen en voor de Finnen zal Nederlands ook wel heel moeilijk zijn.

Klosterbacken bestaat uit een twintigtal huisjes, waarvan er veertien bezocht kunnen worden. Ik zwerf op mijn gemak rond en probeer wat foto’s te maken, zonder dat de omringende hoogbouw in beeld komt. Het is gelukkig heel rustig, zodat er niet steeds mensen door mijn beeld lopen.

In veel van de huisjes zijn ambachten te zien. Helaas worden er geen demonstraties gegeven. Er lopen wel wat medewerkers in ouderwetse kleding rond, maar die doen verder niet veel. Alleen het vrouwtje in een winkel is zichtbaar aan het werk. Ik bezoek verschillende werkplaatsen, waar onder andere schoenen, kleding, glas, koperwaren en zadels worden gemaakt.

Ook is er een schildersatelier en een oefenruimte voor een musicus. De musicus zit buiten viool te spelen.

Verder zie ik een goudsmederij, een kleermakersatelier, een drukkerij, een postkantoor en een bakkerij.
Ik vraag mij af of er vroeger ook zoveel nijverheid was in dit buurtje. Dan was het onderhand een winkelcentrum geweest. Na de wasserij voor schoorsteenvegers, de timmermanswerkplaats, de klokkenmaker, de bontverwerker, de circusartiest en de tinsmid te hebben bezocht, ga ik weer verder.

De volgende attractie is de domkerk van Turku. Al sinds 1290 staat op deze plaats een kerk, maar na de stadsbrand van 1827 was daar weinig van over gebleven.

Op de restanten is de huidige kerk gebouwd in de sobere Lutherse bouwstijl. De gewelven zijn wit, maar er zijn ook enkele fraaie glas-in-lood-ramen.

Onder andere in de kapel waar de sarcofaag van Catharina Månsdotter staat. De koepel boven het altaar is prachtig beschilderd. Verder zijn er mooie schilderijen, die de laatste week van Jezus afbeelden.

Van de kerk loop ik naar de binnenstad, waar ik de fraaie markthal bezoek. Deze is niet alleen van buiten, maar ook van binnen erg mooi. Binnen zijn er vooral eetgelegenheden.

Dan haal ik de auto op om nog wat verspreid liggende monumenten te bezoeken, zoals het kunstmuseum en nog een openluchtmuseum, dat buiten de stad ligt en het boerenleven van 200 jaar geleden weergeeft.

Het Kuralan Kylämäki-museum is niet echt eenvoudig te vinden, omdat het vanaf de weg niet te zien is. Google Maps brengt uitkomst. Het landschap is hier erg fraai, maar wat er verder te zien is, heb ik een kwartier wel bekeken.

Terwijl ik terugrijd naar de binnenstad breekt er een wolkbreuk los. Ik ben blij dat ik in de auto zit. Het rijden gaat wel wat lastig, want het wegdek is niet meer zichtbaar. Maar door voorzichtig achter voorgangers aan te slakken, kom ik waar ik wezen moet. Als ik uitstap is de regen alweer voorbij. Ik ben nu bij een grote vissenstaart, die naast de rivier staat.

Ik maak wat foto’s met een klassieke driemaster in een droogdok op de achtergrond.

Dan ga ik verder naar het nabij gelegen Turku Castle. Dat is het grootste middeleeuwse kasteel van Finland. Ik besluit het niet te bezoeken, omdat er binnen niet bijzonder veel te zien is en een kaartje 14 euro kost.

Als ik het gebouw van alle kanten op de foto heb gezet, rijd ik verder naar het Scheepvaartmuseum. Ook dat bekijk ik alleen van de buitenkant. In de rivier ligt een fraaie driemaster, die bezocht kan worden. Verder liggen er allerlei scheepjes en staan ook op het terrein allerlei objecten die met scheepvaart te maken hebben.

Tegen 6 uur ga ik terug naar de binnenstad om een hapje te eten bij een Aziatisch buffetrestaurant. Daar kan ik mij voor nog geen 18 euro helemaal volproppen met oosterse lekkernijen.

Het is niet eenvoudig om een parkeerplaats te vinden. Pas na 10 minuten heb ik een plekje gevonden, een paar honderd meter van het restaurant. Ik weet helaas niet meer precies waar ik het restaurant had gezien. Ik loop een aantal rondjes en heb het pas rond kwart over zes teruggevonden. Dan heb ik nog maar drie kwartier om te eten, want al om 7 uur gaat de tent sluiten. Ik betaal bij binnenkomst en zoek een tafeltje uit.
Het eten ziet er goed uit. Er is soep, heel veel soorten sushi en allerlei Chinese hapjes. Na de soep neem ik van alle sushisoorten een stuks. Dat is al een bord vol. Het overige voedsel vormt de tweede en de derde ronde. Als ik tot slot ook nog een ijsje naar binnen heb gewerkt, kan ik bijna niet meer opstaan. Ik heb het gevoel alsof mijn buik gaat openscheuren. Het is natuurlijk helemaal niet verstandig om zoveel te eten, maar het was zo lekker. Nu kan ik er wel weer een dag tegen, verwacht ik. Het toetje laat ik maar zitten vanavond.

Ik zoek mijn auto weer op en parkeer wat dichter bij de rivier, zodat ik de auto in de buurt heb als de voorspelde regen gaat vallen.

Woensdag, 23 augustus 2023

Vandaag vertrek ik van Turku naar Tampere. Ik ga niet rechtstreeks, maar via een aantal natuurparken. Ik was van plan om vroeg te vertrekken, maar ik word pas rond 8 uur wakker, nadat ik vannacht een behoorlijke tijd niet kon slapen. Mijn ontbijt bestaat weer uit een bekertje Nescafé.

Rond 9 uur stap ik in de auto en rijd ik via het centrum van Turku naar de snelweg richting Tampere. Het is vandaag gelukkig aardig weer, want op zo’n wandeldag door de natuur wil je geen regen hebben. Ik houd mij weer netjes aan de maximumsnelheid, want ook hier struikel je over de flitspalen.

De eerste stop is bij het nationaal park Kurjenrahka, dat ongeveer 40 kilometer ten noorden van Turku ligt. Met de auto is het makkelijk te bereiken. Het laatste stukje gaat over een slecht onderhouden weg, die de TomTom als onverharde weg beschouwt. Dat klopt wel enigszins. Ik parkeer de auto en pak voor onderweg een beker kwark, die ik onderweg bij de Lidl heb gekocht.

Er zijn verschillende wandelroutes. Ik besluit er een van 6 kilometer te kiezen. Er is ook een korte route van 1,2 kilometer en voor de die hards is er een hiking trail van maar liefst 30 kilometer.

Al snel blijk ik verkeerd gelopen te hebben. Ik moest een markering van oranje ruitjes volgen, maar ik zie alleen nog gele ruitjes. Dan volg ik die maar. Zoals ik al dacht, zit ik nu op de korte route. Na een kwartier ben ik weer terug bij de parkeerplaats. Ik waag nog een poging.

Ditmaal zie ik waar het fout is gegaan. Nu zit ik wel op de goede route. Na een tijdje gaat het wandelpad over op planken, die de wandelaars door het drassige moerasgebied helpen. Hoe drassig het is, ervaar ik al snel, als ik van de planken afstap om iets van dichtbij te fotograferen. Ik heb meteen doorweekte schoenen.

Het landschap bestaat uiteraard vooral uit dennenbomen, maar er zijn ook interessante planten en struikjes te zien. En er groeien enorm veel paddenstoelen.

De route voert om een meer heen. Af en toe gaat het vlak langs de oever. Ik kom maar weinig mensen tegen. Eerst een jonge vrouw die heel haastig al bellend over de planken loopt en daarna een man en een vrouw, die er als echte natuurliefhebbers uitzien. Verder is het gebied uitgestorven.

De route is uitstekend gemarkeerd en ook dankzij de planken is het bijna onmogelijk om te verdwalen. Hier en daar staan bordjes met uitleg over wat er te zien is. De bijzondere vogels zie ik helaas niet. Na ruim anderhalf uur heb ik het rondje voltooid en stap ik in de auto voor de volgende etappe.

Na 45 kilometer door een prachtig landschap kom ik bij het Jaakola Sculpture Park aan. Hier heeft een zeer actieve kunstenaar gewoond, die allerlei bizarre creaties heeft vervaardigd, die in dit park tentoongesteld worden. Alpo Jaakola ligt ook in het park begraven, naast zijn vrouw.

Zijn atelier is nu onderdeel van een klein museum. Ik begin aan de wandeling door het bos. Hier zijn beelden te zien die uit boomstammen zijn gehakt.

Bij het museum zijn ook diverse stenen beelden te vinden, evenals een aantal constructie van allerlei machineonderdelen. Zelfs de gebouwtjes zijn door de artiest ontworpen. Hij begon daarmee in 1953 en ging ermee door tot zijn dood in 1997.

De laatste attractie is het nationaal park Puurijärvi-Isosuo, dat ik na 68 kilometer rijden bereik. Het lijkt op het eerste park dat ik heb bezocht, alleen zijn hier de wandelroutes veel minder duidelijk aangegeven. Er is een plattegrond bij de parkeerplaats, maar ik moet desondanks goed zoeken naar het begin van de wandelroute.

Er zijn verschillende routes, maar die zijn niet gemarkeerd. In plaats daarvan staan er richtingwijzers, maar daarop staan plaatsnamen die ik op de plattegrond niet kan terugvinden. Ik loop maar wat op de gok. Al na een half uur ben ik weer terug waar ik begonnen ben. Maar omdat het inmiddels al bijna 6 uur is, houd ik het ook maar voor gezien. Ik had mijn komst bij de volgende Airbnb aangekondigd om 7 uur en het is nog zeker een uur rijden.

Het is weer goed opletten onderweg. Op veel plaatsen mag je 100 rijden, maar er zijn steeds stukjes waar je maar 80, 70 of zelfs 50 mag rijden. En juist op die plaatsen staan uiteraard de beruchte flitspalen. Na een uur komt Tampere in zicht. Ik rijd om de stad heen naar de andere kant. Mijn Airbnb ligt zo’n 10 kilomter ten oosten van het centrum. Dat is misschien niet zo handig, maar met een auto maakt het niet veel uit. In het centrum waren de accommodaties aanzienlijk duurder.

Mijn Airbnb ligt in een mooie vrijstaande villa. Gastvrouw Päivi doet zelf open en heet mij welkom. Zij laat mij de zeer ruime slaapkamer zien, de badkamer en de riante keuken. Ik hoef deze faciliteiten met niemand te delen, zodat ik feitelijk een heel appartement voor mij alleen heb. Beter gaat het denk ik niet meer worden in Finland. Er is ook een wasmachine. Dat komt mooi uit. Dan kan ik alles wat ik gedragen heb wassen en dan kan ik weer voort tot het einde van mijn vakantie.

Er is wel een andere huurder, Jaku genaamd. Hij heeft de benedenverdieping in gebruik. Hij is vlieginstructeur en woont in Helsinki. In Helsinki is het echter niet mogelijk om vlieglessen te geven, omdat het daarvoor te druk is op het vliegveld. Piloten worden daarom in Tampere opgeleid. De Airbnb is eigenlijk zijn tweede huis. We praten wat over ons leven en over mijn verdere reisplannen. Intussen draait mijn was in de machine.

Met de auto rijd ik even later naar de Lidl, die hier 4 kilometer vandaan is. Ik haal lasagne, salade, ontbijtspullen, drinken en ander lekkers voor de komende twee dagen. De rest van de avond ben ik druk met het verslag en het kijken of er nog interessant nieuws is in Nederland. Het wordt weer laat voordat ik eindelijk in mijn bed kan kruipen.

Donderdag, 24 augustus 2023

Vandaag ben ik de hele dag in Tampere. Er is veel te zien in deze stad, dus sta ik weer vroeg op. Eerst maar even op de buienradar kijken. Die schetst een somber beeld. Vanaf 1 uur gaat het zachtjes regenen. Er zal geen zon zijn vandaag.

Na het ontbijt pak ik de auto en rijd ik naar een straat net buiten de zone waar je moet betalen om te parkeren. Van daaruit is het maar een klein stukje lopen naar de binnenstad, waar veel te doen schijnt te zijn. Tampere wordt in heel Finland door veel mensen als de leukste stad van het land beschouwd. Daarom besloot ik hier twee dagen door te brengen.

Op de plaats van bestemming is er nog niet veel aan. Het lukt gelukkig een plekje te vinden op een parkeerterrein, waar je 4 uur mag staan met een parkeerschijf. In andere straten is dat maar 2 uur. Vanaf het parkeerterrein begin ik aan de wandeling naar het centrum van Tampere. Dat gaat door een wijk die hopelijk niet representatief is voor de rest van de stad. Het is weer een en al saaie lelijke flats wat de klok slaat. Af en toe rijdt er een moderne tram voorbij. Tampere heeft sinds kort een tramnet. Normaal vind ik dat leuk om per tram te verkennen, maar in deze stad verwacht ik daar weinig aardigheid aan.

Na het spoorviaduct begint de binnenstad. Ook hier zie ik alleen lelijke flatgebouwen. Er zijn nog weinig mensen op straat. Ik sla rechtsaf en loop naar de kathedraal van Tampere. Die bljkt echter pas om 10 uur open te gaan. Fotograferen gaat ook niet lukken, want de zon schijnt precies in mijn gezicht.

Ik wandel richting het grote marktplein. Ook daar is weinig te beleven. Ik begin mij af te vragen of deze stad twee dagen waard is. Toch slenter ik maar verder.

Ik kijk wat mijn boekje over Tampere heeft te melden en ik probeer op internet wat meer informatie te verzamelen.

Het lijkt mij het beste om de door Trip Advisor aanbevolen ‘high lights’ te bezoeken. Niet allemaal, want er zitten locaties tussen die mij helemaal niet interessant lijken, zoals een pretpark. Een wandeling langs het riviertje dat de twee grote meren rond Tampere verbindt, wordt aanbevolen.

Dat lukt echter nauwelijks, want er lopen alleen drukke verkeerswegen langs. Slechts langs een klein deel is een wandelpad.

Intussen is het 10 uur geweest en zijn de meeste gebouwen open. Ik ga eerst naar de orthodoxe kerk van Alexander Nevsky.

Dat is zo’n typisch Russisch kerkgebouw met koepeltorentjes en heel veel pracht en praal binnen. Ik ben blij dat het weer steeds beter wordt, want om een mooie foto van de donkere kerk te maken, kan ik wel wat zonlicht gebruiken. Ik bekijk natuurlijk ook de binnenkant.

Vervolgens wandel ik in noordelijke richting naar de industriële wijk, waar prachtig industrieel erfgoed is te bewonderen, rond een grote stuwdam die gebruik maakt van het hoogte verschil tussen de twee meren. In vroegere tijden was de verbindingsrivier een stroomversnelling.

Ondernemers vonden het handig om daar fabrieken langs te bouwen. Zo konden ze gebruik maken van de waterkracht. Tegenwoordig wordt deze kracht gebruikt om elektriciteit op te wekken. Toch is er ook nog steeds industrie in de binnenstad.

De industriewijk, Finlayson genaamd, ziet er aardig uit, maar is minder trendy dan ik had verwacht. Geen leuke barretjes en dergelijke en op veel plaatsen opgebroken straten, die het moeilijk maken om een fatsoenlijke foto te schieten.

Op een bankje rust ik even uit en eet ik mijn brood op. Ik spoel het weg met een liter melk. Dan ga ik weer verder. Bij de industriegebouwen hoort ook een industrieel vormgegeven kerkje, de Finlayson’s kerk. Die bezoek ik ook. Tussendoor wandel ik nog even terug naar de auto om de parkeerschijf te verzetten.

Tot slot bezoek ik de kathedraal, die er van buiten, maar zeker ook van binnen indrukwekkend uit ziet. Het plafond bestaat uit een soort gewelven, die het interieur een middeleeuwse look geven.

Ik moet lang geduld hebben, voordat een dame in een knalroze pakje besluit om niet langer voor het altaar te blijven staan. Snel wat foto’s en dan weer naar buiten.

Ik ga nog even naar het marktplein, waar zich grote groepen studenten hebben verzameld. Ze zijn makkelijk te herkennen aan hun typische overall’s vol logo’s van bedrijven die de studenten of de studentenverenigingen sponsoren. Ze dragen die overalls trouwens alleen bij speciale gelegenheden, zoals nu tijdens de introductieweek.

Tegen half 6 begint de lucht er dreigend uit te zien. Tijd om naar de auto te lopen en verder niet meer te wandelen vandaag. Ik heb geen benen meer. Als ik net in de auto zit, vallen de eerste druppels en steekt er een frisse wind op. Het weer verandert snel. Ik werk mijn verslag bij, want ik moet nog even tot 6 uur wachten voordat ik met de auto naar de binnenstad kan en daar gratis kan parkeren.

Eerst rijd ik naar een park op een hoge heuvel. Daar wacht ik af tot het gaat stoppen met regenen. Dat duurt best lang, maar omdat ik in de verte de zon alweer zie doorbreken, blijf ik toch maar geduldig wachten. Als het eindelijk weer droog is, ga ik aan de wandel. Er is een uitzichttoren, maar ik verwacht niet dat er veel bijzonders is te zien, dus loop ik lekker door. Na een half uur heb ik het wel gezien. Ik rijd weer naar het centrum, waar ik een parkeerplaats zoek om nog even door de stad te wandelen. Veel is er niet te doen.

Opnieuw zie ik grote groepen studenten. Die hebben kennelijk weinig anders te doen dan door de stad te lopen. Ik zoek de auto weer op en rijd via de snelweg naar de Airbnb, waar ik lasagne bolognese ga klaarmaken voor mijzelf, met een lekkere salade toe. Intussen ga ik morgen voorbereiden, want ik weet alleen nog dat ik naar Hämeenlinna ga, maar niet wat daar te doen is en wat ik onderweg zou kunnen bezoeken.

Vrijdag, 25 augustus 2023

Vandaag vertrek ik van Tampere naar Hämeenlinna. Een ritje van slechts zo’n tachtig kilometer. Als ik de gordijnen opentrek zie ik dat het mistig is vanochtend. Ik pak mijn spullen in, werk een eenvoudig ontbijt naar binnen en controleer of ik alles heb meegenomen. Ik neem nog even afscheid van de verhuurster en stap dan in de auto. Vanwege de mist besluit ik de autosnelweg te nemen. Er was ook een leukere route, maar met dichte mist is daar weinig van te zien. Al snel zit ik op de snelweg en ben ik weer blij met de cruise control. Ik was eigenlijk van plan om in één keer naar Hämeenlinna te rijden, maar ik verander van gedachte als ik langs de snelweg bij de afslag naar Hurttala een bruin bord zie staan, dat aangeeft dat er een interessante kerk in de buurt is.

Met behulp van Google Maps weet ik de kerk te vinden. Hij ziet er alleen wel erg verlaten uit. Het gaat om de Pyhän Ristin Kirkko, ofwel de Heilige Kruiskerk. De bouw is begonnen in 1472 en in 1490 werd het gebouw voltooid. Het is daarmee een van de oudste gebouwen van Finland.

De buitenkant is gemaakt van rotsblokken, waardoor het er echt als een middeleeuws gebouw uitziet. Ik loop om de muur heen, die rond het terrein is geplaatst en ontdek dan een poortje dat openstaat. Ook de deur van de kerk staat open aan deze kant en een man in een soort monniksgewaad loopt mij tegemoet. Hij vertelt dat de kerk nu gesloten is, maar dat ik toch wel even binnen mag kijken.

Binnen kijk ik mijn ogen uit. De kerk heeft dezelfde soort prachtige beschilderingen als de kerk in Lohja, die ik afgelopen maandag heb bezocht. De man vertelt mij dat de kerk uit dezelfde periode komt en door dezelfde mensen is beschilderd als in Lohja. Ik maak wat foto’s van het prachtige, fascinerende interieur en bedank de man – ik weet niet of hij nu dominee of monnik is – voor zijn gastvrijheid.

Dan kom ik aan in Hämeenlinna, een stad in de regio Kanta-Häme, met verschillende bezienswaardigheden en attracties die de moeite van het bekijken waard zijn. Maar eerst ga ik tanken. De tank is nog wel voor een derde vol, maar ik heb zaterdag een lange rit voor de boeg en dan wil ik niet zonder benzine komen te staan. Het is even puzzelen met de Finse instructies op de tankautomaat, maar uiteindelijk lukt het. Ik moet aangeven voor hoeveel ik wil tanken. Dat is wel lastig, want ik weet niet hoeveel er in gaat. Ik gok maar op 30 euro voor iets meer dan 15 liter. Het past er allemaal in. Even later zie ik op de meter dat de tank nu weer voor ruim twee derde gevuld is. Daarmee ga ik de volgende bestemming wel halen.

Ik heb met mijn volgende gastvrouw, Igihozo, afgesproken dat ik 5 uur vanmiddag de sleutel kom halen. Eerst ga ik de attracties van Hämeenlinna bekijken. Dat doe ik aanvankelijk op een nogal ongestructureerde manier. Dat schiet niet echt op. Ik parkeer en kijk op Trip Advisor wat interessant is in deze stad. Zo besluit ik eerst maar naar het Häme Castle te gaan. Daar is ook een militair museum en een gevangenismuseum. Zo kan ik drie bezienswaardigheden in één keer bezoeken.

Ik ben er nog achter hoe ik met mijn nieuwe TomTom interessante plaatsen als bestemming kan invoeren. Het wordt dus weer zoeken naar een straat in de buurt. Zo weet ik uiteindelijk de parkeerplaats van het kasteel te bereiken, waar ik maximaal drie uur mag blijven staan. Gratis, dat dan weer wel. Het lijkt mij wel genoeg tijd.

De normale toegang tot het kasteel is in renovatie, dus moet ik via een ingewikkelde route omlopen. Ik wandel eerst langs het Vanajavesi-meer om wat mooie foto’s te maken. Terug in het kasteel koop ik een kaartje voor het kasteel, het gevangenismuseum en het militair museum.

Omdat ik al in het kasteel ben, ga ik dat maar als eerste bezoeken. Het middeleeuwse kasteel is een van de oudste stenen kastelen in Finland. Het heeft een rijke geschiedenis en is gelegen aan de oever van het meer.

Het kasteel is lange tijd een gevangenis geweest. Nu is het een museum waar men meer te weten kan komen over de geschiedenis van de regio. Binnen ziet het er uit alsof de laatste gebruiker zijn boeltje heeft meegenomen en is vertrokken. Mooi kan ik het niet noemen.

De collectie omvat bizarre kunstwerken, zoals een soort reus die grotendeels van dennenappels is gemaakt. Ook zijn er middeleeuwse wapenuitrustingen, waaronder harnassen te zien. Het is een beetje van alles en nog wat, zonder dat er een merkbaar concept is. Na een kwartier heb ik het wel gezien.

De tweede attractie is een gevangenismuseum in een voormalige vrouwengevangenis. Dit is interessanter dan het kasteel. Het gebouw bevindt zich nog in vrijwel dezelfde staat als toen het een gevangenis was.

Op de drie etages zijn lange rijen eenpersoonscellen met alleen een bed, een kast en een tafeltje. Daglicht komt binnen via een heel klein, hoog raampje. Het moet geen pretje zijn geweest om hier opgesloten te zitten.

Enkele van de cellen zijn te bezichtigen. In een wat grotere ruimte zijn uniformen, gevangenisvoorwerpen en in beslag genomen spullen te zien. Bijzonder is de sauna.

De gevangenen mochten daar een keer in de week gebruik van maken. Het meest bizarre was een stoel waarop hongerstakers werden vastgebonden en tot eten werden gedwongen. De stoel ziet eruit als een martelwerktuig en zo zal die ook zijn ervaren door de hongerstakers.

Tot slot bezoek ik het militair museum. Het is een mooi gebouw, maar wat er binnen te zien is kan mij niet zo heel erg boeien. Het zijn mooie en unieke spullen, maar ik heb weinig op met het leger. Er staan diverse stukken geschut opgesteld en heel veel geüniformeerde poppen.

Ook zijn schaalmodellen van veldslagen en militaire objecten opgesteld. Het interessants vind ik nog de encryptieafdeling, waar onder andere een Enigma codeermachine is te zien.

Na twee uurtjes heb ik de drie museum bekeken en rijd ik naar het zuiden van de stad om daar te parkeren en lopend de rest van de stad te verkennen. Ik gebruik nu Google Maps, waar ik ’tourist attractions’ als zoekterm heb ingevuld. Zo krijg ik keurig een plattegrond met plaatsen die de moeite waard moeten zijn om even langs te lopen.

Niet al die objecten zijn even interessant. Aan de rand van de binnenstad staat een vreemd bouwsel en niet ver daarvandaan is een monument ter nagedachtenis van Duitsers die in de Eerste Wereldoorlog zijn gesneuveld.

Via wat aardige gebouwtjes kom ik langs het geboortehuis van Jean Sibelius. Ik had nog nooit van hem gehoord, maar hij is de beroemdste componist van Finland. Er is ook een parkje naar hem genoemd, waar een standbeeld van hem te zien is.

Heel aardig is ook een oud kerkje in het centrum. 1798 staat er op de gevel. Dat is voor Finse begrippen heel erg oud. Fotograferen is niet zo makkelijk, want zoals veel monumentale gebouwen in Finland is ook dit omgeven door hoge bomen die het zicht ontnemen. Binnen is de kerk ook erg mooi. Heel sober, want het is tenslotte een Lutherse kerk, maar toch heel mooi.

De tocht gaat verder langs nog een paar mooie gebouwen en een park met een mooi uitzicht op het meer. Met de auto ga ik naar een park ten noorden van het kasteel. Dat moet erg mooi zijn om te wandelen.

Ik zie er een paar paviljoens, van waaruit het meer mooi is te zien. Dan is het bijna 5 uur. Via de Lidl rijd ik naar mijn Airbnb. Het appartement is echter niet zo eenvoudig te vinden. Ik moet bijna 10 minuten zoeken en dan blijkt het gewoon praktisch tegenover het parkeerterrein te zijn.

Igihozo doet de deur open en verwelkomt mij. Het blijkt een eenkamerappartement te zijn, dat ik geheel voor mijzelf alleen heb. Wel zo prettig. Ik neem mij voor er lekker van te gaan genieten, want ik weet nog niet wat mij in Savonlinna te wachten staat. Daar heb ik een soort hut gehuurd met heel primitieve voorzieningen. Het is niet eens duidelijk of er wel elektriciteit zal zijn. Dus nu nog maar even van dit moderne appartement profiteren.

Ik wil er vanavond ook nog op uit gaan, maar eerst ga ik eten. Bij de Lidl heb ik een curryschotel met rijst gekocht, die zo in de magnetron kan. Voor de gezondheid heb ik een zakje sla gekocht, dat ik met het restant van de dressing opeet. Het smaakt prima.

Ineens gaat mijn telefoon. Een onbekend nummer. Het blijkt de autoverhuurder te zijn. Ik zou mijn auto op de privéparkeerplaats van iemand hebben gezet. Ik beloof hem meteen te gaan verzetten. Op de parkeerplaats zie ik nu pas dat elke plek een huisnummer heeft. Ik zet de auto op nummer 30 en vraag mij intussen af hoe de buurman of -vrouw achter het nummer van het autoverhuurbedrijf is gekomen, want dat staat nergens. Ik hoop niet dat ze zo kinderachtig zijn geweest om het via de politie te regelen.

In de avond ga ik naar het Aulanko Nature Reserve. Dit natuurreservaat biedt prachtige natuurlijke landschappen, met wandelpaden, bossen, meren en een uitkijktoren met een panoramisch uitzicht over de stad en het omliggende gebied.

Ik volg een wandelroute van ongeveer 4,5 kilometer langs twee mooie meren en een paar heel aardige paviljoens. Onderweg zie ik nog een heteluchtballon overvliegen. Ik rijd nog een keer naar het kasteel om wat foto’s te maken, terwijl het met schijnwerpers verlicht wordt.

Dan is het tijd om naar mijn Airbnb te gaan, want ik heb nog wel het een en ander te doen, voordat ik kan gaan slapen.

Zaterdag, 26 augustus 2023

Na een korte en onrustige nacht sta ik half 7 op. Omdat ik maar één nacht in Hämeenlinna ben geweest, heb ik weinig in te pakken. Ik eet een bekertje kwark en drink een pak melk leeg als ontbijt. Rond half 8 ga ik op pad. Het wordt een lange rit naar Savonlinna. 308 kilometer, waar ik volgens de TomTom ongeveer 3,5 uur over ga doen.

Het zou een mooie dag worden vandaan, maar voorlopig is alles grijs en grauw. Af en toe miezert het een beetje. De route gaat grotendeels via provinciale wegen. Dat is vermoeiend rijden. De ene kilometer mag je 100, de andere 80 en af en toe mag je zelfs even maar 60. En ook langs deze weg staat weer bijna elke kilometer een flitspaal. Soms vrijwel direct na een bord dat een snelheidsverlaging aangeeft. Dat wordt dan stevig remmen om een boete te voorkomen. Ook kom ik af en toe een fietser tegen. Je moet het maar durven langs deze wegen, waar toch behoorlijk hard gereden wordt.

Behalve eindeloze dennenbossen is er onderweg weinig interessants te zien, dus besluit ik in één keer door te rijden. Iets over 12 uur kom ik in Savonlinna aan. Hier is het stralend mooi weer, net zoals dat voorspeld was. Ik parkeer de auto aan de rand van de binnenstad en besluit lopend een eerste verkenning te gaan doen. Na 3,5 uur autorijden hebben mijn spieren wel weer behoefte aan een beetje beweging.

Ik dacht richting het marktplein te lopen, maar na een tijdje kom ik er achter dat ik een verkeerde weg ben ingeslagen. Ik loop terug en neem nu de goede straat. Onderweg kom ik een betoging tegen van lhbti’ers. Met opvallende kleding, regenboogvlaggen en geschreeuw laten de demonstranten weten dat zij alles behalve hetero zijn.

Na een tijdje bereik ik het marktplein. Ik verwacht gezelligheid, maar het is weer op zijn Fins. Niets aan dus. Het is een parkeerterrein, met een klein aantal marktkraampjes. Ik ga maar weer terug naar de auto om de stad rijdend te verkennen.

Veel aantrekkelijks kom ik helaas niet tegen. Daarom ga ik direct maar door naar de nabij gelegen plaats Kerimäki, waar de grootste houten kerk ter wereld staat. Dat is ongeveer 15 kilometer rijden.

Hoewel er geen borden staan, heb ik de kerk toch snel gevonden. De houten kerk is gebouwd tussen 1844 en 1847, is 45 meter lang, 42 meter breed en 37 meter hoog. Er is ruimte voor maar liefst 3400 kerkgangers. En als dat niet genoeg is, kunnen de twee galerijen rondom nog worden opgesteld. Dan kunnen 5000 gelovigen de dienst bijwonen.

Als ik aankom, zie ik dat er net een bruiloft wordt gevierd. Ik kan dan ook zonder problemen naar binnen, maar doorlopen naar het altaar zit er natuurlijk niet in. Ik maak discreet wat foto’s van het interieur. Ik lees dat de kerk gebouwd is in opdracht van een Fin, die geboren is in Kerimäki en die als emigrant schatrijk is geworden in de Verenigde Staten.

Dat het gebouw zo groot is, kwam omdat de toenmalige dominee vond dat iedereen uit de gemeente gelijktijdig naar een kerkdienst moest kunnen gaan. Iedere burger tussen de 15 en 60 jaar oud was verplicht om mee te helpen aan de bouw, die drie jaar duurde.

Omdat de kerk niet verwarmd kan worden is hij alleen ’s zomers in gebruik. Alleen met kerst is er ook een dienst. Dan wordt het gebouw verwarmd met duizenden kaarsen en dragen de mensen dikke kleren. Je moet er overigens niet aan denken dat zo’n kaars brand veroorzaakt.

Na dit avontuur rijd ik terug naar Savonlina en kijk ik op Trip Advisor wat er zoal te doen is. De oude binnenstad moet erg leuk zijn met zijn met keien geplaveide straten, houten huisjes en kunstateliers. Ik ga er naar toe, maar zie dat er de afgelopen eeuw veel veranderd is.

Er staan nog zo’n zes houten huisjes langs de oude straatjes. De rest van de bouwwerken is van smakeloos beton, zoals je dat in heel Finland aantreft. In de folders wordt Savonlina zodanig aangeprezen, dat Parijs en Rome erbij in het niet vallen, maar de werkelijkheid valt tegen.

Ook hier had ik niet twee dagen hoeven te blijven. Ik maak er maar het beste van en geniet van het mooie weer. Als ik wat foto’s van het kasteel heb gemaakt, rijd ik vroeger dan gepland naar mijn Airbnb, die zo’n 20 kilometer buiten de stad in de middle of nowhere ligt.

Gelukkig gaat er een redelijke weg naar toe en is het adres met behulp van de TomTom niet moeilijk te vinden. Anna-Kaisa verwelkomt mij. Het is een jonge, knappe vrouw die mij haastig wegwijs maakt op het terrein. Eerst lopen we naar de hut, waar ik de komende twee nachten ga proberen te slapen.

Dan laat ze het toilet zien in een hokje buiten, de douche waarbij je jezelf met regenwater moet overgieten en de sauna. Ze vraagt of ik van de sauna gebruik wil maken. Dat lijkt mij wel wat. Je bent tenslotte niet in Finland geweest, als je niet minstens één keer een saunaatje hebt gedaan. Maar eerst ga ik zwemmen in een nabij gelegen meer.

Als ik bij het meer aankom, zie ik dat Anne-Kaisa ook aan het zwemmen is. Haar hondje, een drukke Cocker Spaniel, heeft ze aan het trappetje naar het water vastgebonden. Het water voelt aanvankelijk heel koud aan, maar als ik eenmaal zwem is het heerlijk. Het is lang geleden dat ik gezwommen heb, dus ik neem het er maar eens goed van. Het water is glashelder. Na een goed half uur zwemmen, ga ik op een bankje in de zon zitten om weer een beetje op te warmen. Dat helpt niet echt. Daarom ga ik in looppas terug naar het huisje. Als ik daar aankom heb ik het nog steeds een beetje koud.

Ik warm een blikje oosterse soep op en begin aan mijn dagelijkse verslag. Als ik de soep bijna op heb, komt Anne-Kaisa vertellen dat de sauna gereed is. Een half uur eerder dan gepland. Ik slurp het restant aan soep naar binnen, kleed mij uit, sla een handdoek om en loop naar de saunacabine.

Het is er heerlijk warm. Ik houd het er langer uit dan in de sauna van de sportschool. Pas als de vlammen in het kacheltje na een klein half uur gedoofd zijn, sta ik op en ga ik mij overgieten met het ijskoude regenwater van de ‘douche’. Lekker opgefrist eet ik nog een maaltijdsalade, terwijl ik het verslag afmaak. Ik ga niet te laat slapen, want ik wil vannacht opstaan om de sterrenhemel te bewonderen en misschien zelfs het noorderlicht te zien.

Zondag, 27 augustus 2023

Rond middernacht word ik wakker en bedenk ik mij dat ik ’s nachts wilde opstaan om de sterrenhemel te bekijken. Mijn lichaam heeft er geen zin in, maar ik sta toch op, kleed mij aan en wankel naar buiten. Meteen als ik omhoog kijk, word ik betoverd door een prachtig gezicht. Nooit eerder heb ik de sterrenhemel zo mooi gezien. Ik trotseer de kou en wandel naar de weg om een vrijer uitzicht te hebben. Ik doe alles in donker, zodat mijn ogen maximaal lichtgevoelig blijven.

Ik herken de Grote Beer die naa de Poolster wijst. Zo weet ik waar het noorden is. Helaas is er vannacht geen noorderlicht te zien. Anne-Kaisa had dat al voorspeld. Voor noorderlicht moet je in de winter komen. Zij heeft het wel al vaak gezien. Af en toe zie ik meteoren voorbij flitsen. Ik kijk mijn ogen uit naar de schitterende sterren en de duidelijk zichtbare Melkweg recht boven mij. Het valt mij ook op hoe hoog de poolster hier staat. Ik probeer sterrenbeelden te herkennen, maar dat valt niet echt mee. In Nederland zie je alleen de helderste sterren, maar hier zie je er miljoenen. Een ster is bijzonder helder. Ik denk dat het Sirius is, maar ik weet het niet zeker.

Na een half uur zoek ik mijn weg terug naar het huisje. Dat lukt door op afstand de lampen van de auto aan te zetten. Ik duik mijn bed weer in, maar het duurt lang voordat ik weer in slaap val. Ik merk dat het huisje geen warmte-isolatie biedt en dat het intussen erg koud is geworden binnen. Ik pak het tweede dekbed erbij en trek dat ook over mij heen. Uiteindelijk lukt het om met wat onderbrekingen tot 8 uur ’s morgens te slapen.

Een ontbijt is niet echt makkelijk hier. Daarom fris ik mij even op en ga dan direct naar Savonlinna. Onderweg zet ik de verwarming van de auto op de maximale stand om een beetje te ontdooien. Daar knap ik van op. Er is vandaag geen wolkje te zien en de zon schijnt uitbundig. Bij het gesloten restaurant van Hesburger ga ik op het terras zitten om gebruik te kunnen maken van het gratis Wifi. In het huisje lukte het niet om op internet te komen met mijn laptop, terwijl mijn telefoon wel verbinding had. Hier lukt het ook niet. Er moet iets mis zijn met de laptop. Ik probeer van alles, maar ik kom niet op internet. Dan zit er niets anders op dan de netwerkadapter te verwijderen en opnieuw te installeren. Dat biedt gelukkig soelaas, anders had ik deze vakantie niet meer mijn werk kunnen doen.

Alles begint laat op zondag in Savonlinna. Het kasteel gaat pas om 11 uur open en de meeste winkels en restaurants om 10 uur. Ik ga eerst maar naar de Lidl voor mijn dagelijkse portie kwark. Dan ben ik al vlak bij het kasteel, dat ik vandaag als eerste wil bezoeken. Langs de waterkant geniet ik van de vanillekwark.

Maar als ik na afloop mijn lepeltje in het meer wil afspoelen gaat het mis. Ik glijd uit op de spekgladde stenen oever en verdwijn tot aan mijn knieën in het water. Nu is dat niet zo erg. Mijn broek is van sneldrogende stof gemaakt en mijn schoenen konden wel een wasbeurt gebruiken. Minder leuk is dat ik mijn onderarm verwond. En dan nog wel precies op de plaats waar een slagader loopt. De ader blijft gelukkig heel en er komt niet veel bloed uit de wond. Ik neem mij voor om iets voorzichter te worden.

Al snel ben ik weer droog en is het 11 uur. Tijd om naar het Olavinlinna-kasteel te gaan. Dat is vanaf 11 uur open. Ik verwacht de eerste te zijn, maar het is al behoorlijk druk binnen. Een vriendelijke dame vraagt of ik met een rondleiding wil meelopen en brengt mij vervolgens naar de groep toe.

Een gids vertelt in het Engels waar de zaal voor heeft gediend waar wij nu staan. Achter hem staat een groot standbeeld van Erik Axelsson Tott, een Deense ridder die het kasteel in 1475 heeft gesticht.

Doel was het verdedigen van de oostkust van Zweden tegen Russische invasies. De bouw duurde 10 jaar en werd vooral verricht door boeren, die op die manier hun belastingschuld aan de koning konden betalen. In de eeuwen daarna is er steeds iets bijgebouwd en viel het kasteel afwisselend in Zweedse en Russische handen. Het gebied heeft zelfs jaren aan Rusland toebehoord. Toen de Finnen er uiteindelijk de baas werden, heeft het gebouw een aantal jaar als gevangenis gediend. De omstandigheden waren echter zo erbarmelijk – vooral ’s winters – dat besloten werd een nieuwe gevangenis te bouwen.

Tegenwoordig is het een toeristische attractie en een evenementenlocaties. De verschillende ruimtes kunnen afgehuurd worden voor bruiloften, recepties en zakelijke bijeenkomsten. Het is een populaire locatie, mede omdat Savonlinna verder weinig te bieden heeft.

De gids babbelt intussen vrolijk verder en leidt ons door de kerktoren. De koepel van de kerkzaal was aanvankelijk met mooie fresco’s beschilderd, maar is later door Lutheranen wit gekalkt. Van de oorspronkelijke beschildering is vrijwel niets meer te zien. Bijzonder is volgens de gids een ruimte naast de zaal, waar mensen door een gat in de muur de mis konden bijwonen, als zij zelf te minderwaardig waren om de kerkzaal te mogen betreden.

Na de rondleiding ga ik naar de St. Olav’s Kathedraal, die helaas gesloten blijkt te zijn. Ik had er om 10 uur naar toe moeten gaan, want toen was er een dienst. Normaal zijn kerken overdag wel open voor bezichtiging, maar deze kennelijk niet. Jammer. Ik wandel naar de haven en ga een rondvaart maken met een van de boten. Je kan kiezen tussen een rondvaart door de archipel of een tocht om het stadscentrum. Ik kies voor de laatste optie. Ik neem plaats op het zonnedek en wacht af.

Eerst varen we langs het kasteel, dat ik nu dus vanaf het meer kan fotograferen. De zon staat daarvoor op een ideale positie. Het maken van foto’s is wel een uitdaging, want we varen er vlak langs. Maar met wat moeite en over de reling hangen, weet ik toch wat aardige kiekjes te schieten.

De rest van de tocht is weinig aan. We varen langs een aantal onbewoonde eilandjes en langs de kust van de stad, waar mooie huizen op de oever staan. Kinderen glijden van een glijbaan het meer in. Ik ben blij als het uur om is en we weer de haven invaren. Ik begin te geloven dat je in twee dagen alles kan zien wat Finland te bieden heeft en dat je als je langer blijft alleen maar meer van hetzelfde ziet.

Om 3 uur is de laatste rondleiding door het kasteel en omdat ik niets anders te doen heb, ga ik daar maar weer aan deelnemen. Ditmaal is er een vrouwelijke gids, die een veel duidelijkere en beter verstaanbare uitleg geeft.

Om kwart voor 4 zit het erop. Ik zou wel terug naar het huisje willen gaan om nog even van het meer te genieten, maar ik wil vanavond ook foto’s maken als het kasteel met schijnwerpers wordt verlicht. Dat betekent wel dat ik mij tot een uurtje of 10 moet zien te vermaken. Ik zoek eerst maar een prettig parkbankje op om aan mijn verslag te werken. Dan hoef ik dat deel alvast niet vanavond te schrijven.

Dan rijd ik uit pure verveling naar een wijk die ook wordt aangeprezen op internet. Het gaat om Pihlajaniemi. Als ik er na dik 5 kilometer aankom, ziet het er inderdaad wel aardig uit. Het is een wijk met veel groen en uitsluitend houten huizen. Eindelijk een buurt die lijkt op het Finland, zoals mensen zich dat voorstellen. Ik parkeer de auto en ga een stukje wandelen. Eerst langs het meer en dan door een van de straten. Na 10 minuten heb ik het wel gezien. Bij een Lidl die ik toevallig passeer, koop ik een puddinkje voor vanavond. Dan rijd ik naar Hesburger voor wat avondeten en Wifi.

De prijs van het eten valt mij tegen. Ik bestel een salade met warme kip, die ik op internet vond voor 4,50 euro. In werkelijkheid ben ik 9,90 euro kwijt. Ik begrijp wel dat het niet druk is in het restaurant. Het eten is wel smakelijk en zelf koken is nu eenmaal bijna niet te doen op mijn huidige adres. Ik kijk meteen maar of er nog nieuws is, want het werk gaat natuurlijk ook gewoon door. Ook op zondag.

Intussen moet ik nog een uur wachten voordat de zon ondergaat en dan duurt het nog een uur voordat het donker wordt. Ik moet er veel voor over hebben om foto’s van het met schijnwerpers verlichte kasteel te kunnen maken. Anne-Kaisa vroeg nog of zij vanavond de sauna voor mij moet klaar maken, maar dat zit er niet in, nu ik langer in de stad blijf. Wel een beetje jammer, want het was heerlijk gisteren.

Na een tijdje vind ik het wel donker genoeg en maak ik een groot aantal prachtige foto’s van het kasteel. Eerst vanaf de tegenoverliggende oever en vervolgens nog vanaf de spoorbrug. Snel loop ik weer naar de auto om thuis te kunnen zijn voordat het helemaal pikkedonker is. De rit naar het huisje verloopt voorspoedig, al is het een hele kunst om in het donker zonder parkeerverklikkers netjes in te parkeren. Al om 10 uur ga ik proberen te slapen, maar dat lukt pas een uur later.

Maandag, 28 augustus 2023

Als ik ’s nachts rond 1 uur wakker word, kan ik de verleiding niet weerstaan om nog eens naar de sterrenhemel te gaan kijken. Direct als ik naar buiten kom, zie ik in het zuiden een felle meteoor. Ik kijk naar boven en zie de Melkweg. Prachtig gewoon. Ik kan er geen genoeg van krijgen, maar na een kwartiertje wordt het wel erg koud en kruip ik toch maar weer in mijn bedje.

Ik word nog een paar keer wakker. Als ik om 6 uur niet meer kan slapen, sta ik op. Mijn ontbijt bestaat vanochtend uit slechts een banaan. De winkels gaan voorlopig niet open en er was geen koelkast in de hut waarin ik kwark kon bewaren.

Anne-Kaisa slaapt volgens mij nog, dus ik vertrek met stille trom. Voorzichtig rijd ik over de onverharde weg naar de hoofdweg. Dan gaat het richting Lappeenranta, zo’n 135 kilometer rijden. Onderweg is van alles te beleven, dus ik rijd niet aan één stuk door. De eerste stop is in Punkaharju. Die plaats stond op mijn wensenlijstje, maar ik kon er geen geschikte accommodatie vinden. Ik zou er de tweede dag van Savonlinna naar toe gaan, maar omdat het nu op de route ligt, is het handiger om er vandaag naar toe te gaan.

Punkaharju is vooral interessant voor natuurliefhebbers. Ik maak eerst een wandeling op de gok. Die is niet echt bijzonder. Wel kom ik een bord tegen met informatie over de omgeving. Er blijken mooi wandelroutes in de buurt te zijn, waaronder één van 7,7 kilometer. Die lijkt mij wel wat. Ik rijd naar het begin van de route en ga op pad.

Het is gelukkig nog steeds mooi weer vandaag, al is het niet meer geheel onbewolkt. Wel lekker wandelweer. Niet te heet en niet te koud. Aan het begin van de route lijkt het alsof ik in een soort grote botanische tuin ben beland. Bij elke boom of struik staat een bordje met uitleg. Het blijkt dat veel van de bomen geïmporteerd zijn uit andere delen van de wereld. Vooral uit de Verenigde Staten, uit delen waar een met Finland vergelijkbaar klimaat heerst. Ik zie niet echt verschil tussen de ene of de andere den, maar voor kenners zal dit een soort paradijs zijn.

Onderweg passeer ik een meer en ik zie vele paddenstoelen. De route is goed gemarkeerd met bordjes of blauwe stippen op de bomen. Maar soms zie ik een paar honderd meter niets en vraag ik mij af of ik nog op de route zit. Ik ben dan opgelucht als ik weer een blauwe stip zie.

Na een uurtje heb ik het wel gezien, maar zie ik op een bordje dat ik pas halverwege ben. Ik krijg al een beetje spijt dat ik niet de kortere route heb gekozen, maar ik zet natuurlijk wel door.

Terug in de auto zie ik dat Punkaharju verder niet veel te bieden heeft. Ik vervolg mijn lange autorit richting de volgende attractie: Parikkalan, dat op de grens met Rusland ligt. Daar aangekomen sla ik een weggetje in dat naar de grens loopt. Ongeveer honderd meter voor de grens eindigt de weg. Er staat een waarschuwingsbord dat de grenszone is genaderd en dat het streng verboden is om zonder speciale permissie verder te gaan.

Ik ga het er niet op wagen, want ik heb geen zin om doodgeschoten te worden. Ik rijd terug en ga een parkje met bizarre beelden bezoeken. Daar is net een groep Nederlanders gearriveerd.

Ik loop het parkje in en kijk mijn ogen uit. Centraal staan zo’n honderd beelden die allerlei Yogaposities uitbeelden. Sommige heel erotisch, al zal dat misschien niet de bedoeling van de maker zijn geweest. Er staan serieuze, maar ook heel grappige beelden. Zelfs een kleine dinosaurus ontbreekt niet. Er zijn aardig wat bezoekers, maar ik heb er geen last van tijdens het fotograferen.

Na een half uurtje zit ik weer in de auto. De volgende stop wordt de stad Imatra, die ook tegen de Russische grens aanligt. Volgens Google zijn hier veel bezienswaardigheden.

De TomTom laat mij ditmaal echter een beetje in de steek. Volgens het apparaat moet ik nog zo’n 10 kilometer verder rijden als ik op de borden al de naam van de stad zie staan. Daardoor mis ik een afslag en moet ik zo’n 6 kilometer terugrijden.

Eerst ga ik naar de Kerk met de Drie Kruizen. Het moet een vrij beroemd gebouw zijn.

Heel erg mooi vind ik het niet, maar het is wel bijzonder. Ik heb geluk dat het nog geen 3 uur is. Daardoor kan ik ook de binnenkant bekijken. Er is niemand aanwezig.

In de stad bezoek ik de andere bezienswaardigheden, maar daar is weinig aan. Er is een stuwdam, die nu gesloten is. Er zijn geologische bezienswaardigheden in de vorm van enorme rotsblokken in de vallei waar de rivier door stroomt.

En er zijn wat musea, die op maandag dicht zijn. Ik krijg trek in een hamburger en loop de McDonalds binnen. Het lukt echter niet om met mijn telefoon te betalen. Mijn creditcard ligt nog in de auto en ik heb geen zin om die te halen en dan weer terug te lopen. Dan maar geen hamburger.

Na nog een wandelingetje begint het zachtjes te regenen. Ik had gehoopt dat de voorspelling weer niet zou kloppen, maar helaas. In Imatra is verder niets te beleven. De straten en zelfs het winkelcentrum zijn uitgestorven en nu met de regen is het helemaal treurig. Ik stap weer in de auto en rijd richting het centrum van Lappeenranta.

Als ik aankom is het even opgehouden met regenen. Ik maak een wandelingetje door het mooie, maar eveneens uitgestorven centrum van de stad. Lappeenranta is een stuk groter dan ik had verwacht. Al snel begint het weer te regenen.

Ik zoek mijn auto op en rijd naar een Lidl in de buurt om avondeten en ontbijt te kopen. Vannacht slaap ik ook in een soort hut, maar er is wel een koelkst en magnetron en gelukkig ook een normale WC en warme douche. Daar ben ik wel aan toe na twee dagen van ontbering.

Ik baal er wel van dat mijn Airbnb weer 20 kilometer buiten de stad ligt, maar daar heb ik uiteindelijk zelf voor gekozen. Er was geen betaalbaar alternatief in de stad en ik hoef er maar één keer naar toe te rijden. Morgen ga ik naar het centrum en aansluitend naar Porvoo, mijn laatste bestemming voordat ik terug naar Helsinki ga.

De Airbnb bestaat uit een landhuis en een aantal bijgebouwen. Een van die bijgebouwen biedt drie slaapcabines. Ik ben de enige gast vannacht, dus ik zal van niemand last hebben. Koken en eten kan in een soort grote schuur, waar in ieder geval een magnetron en een koelkast staan. En douche en WC zijn in het landhuis.

Ik bereid mijn eten en werk tijdens de maaltijd mijn verslag uit. Er is geen Wifi hier, maar ik heb gelukkig wel een redelijk 4G-bereik. Het eten bestaat vandaag uit Vietnamese soep en een curryschotel met rijst. Alles voor in de magnetron uiteraard, want een fornuis is hier niet. Ik doe nog wat werk en ga vroeg slapen. Met het slechte weer is er weinig beters te doen. Dan kan ik morgen vroeg op en hopelijk met mooi weer van Lappeenranta genieten.

Dinsdag, 29 augustus 2023

Vandaag ga ik van Lappeenranta naar Porvoo. Niet direct, maar via een aantal interessante plaatsen. Zoals gewoonlijk ben ik al rond 6 uur wakker. Ik probeer niet verder te slapen, want ik zal mijn tijd hard nodig hebben. Wel zie ik er tegenop om mijn warme bed uit te komen. In de kamer is het ijskoud.

En ik zal naar buiten moeten voor de douche en de WC. Het moet maar. Gelukkig is de regen opgehouden en ziet het er naar uit dat het vandaag een mooie dag gaat worden. Maar voorlopig is het niet warmer dan een graad of 12.

Na het douchen eet ik mij bakje kwark op en drink ik de rest van de melk op. Ik heb nog even een kort praatje met de verhuurders Johanna en Thomas, die een donkere jongen als zoon hebben geadopteerd. Zoals de meeste Finnen laten zij merken dat zij weinig behoefte hebben aan verder contact. Het blijft zakelijk.

Lekker vroeg rijd ik naar Lappeenranta om het lijstje met bezienswaardigheden af te vinken. Eerst ga ik naar wat het fort van Lappeenranta wordt genoemd.

Dat ligt op een hoge heuvel, waar nog restanten van de vestingmuren te zien zijn. Op de heuvel staan alleen oude houten gebouwtjes, waaronder een orthodoxe kerkje.

Het ziet er leuk en authentiek uit, al is het jammer dat bijna voor elk gebouw auto’s geparkeerd staan. Het zou mooi zijn als zo’n stukje cultureel erfgoed autovrij kon zijn.

Ik loop de rest van de bezienswaardigheden langs, zoals een grote houten kerk, een klokkentoren, een soort basiliek, die helaas gesloten is en een paar standbeelden. Na een uurtje heb ik alles wel gezien wat Lappeenranta toeristen te bieden heeft. Ik zet koers naar de volgende bestemming: Hamina.

Hamina ligt in het zuiden aan zee en wordt niet echt aangeprezen, terwijl het een van de mooiste en meest interessante steden van mijn rondreis blijkt te zijn. Centraal in de oude binnenstad staat een prachtig houten raadhuis, met daarnaast een klokkentoren en daar achter een mooie kerk.

Helaas staat de zon net aan de verkeerde kant, waardoor ik niet de foto kan maken die ik zou willen maken. Maar er vallen genoeg andere mooie gebouwen te fotograferen.

Rond het raadhuis lopen twee achthoekige straten met radiale zijstraten. Vanuit de lucht lijkt het een soort spinnenweb. Er zijn nog diverse herinneringen aan het militaire verleden van deze stad, zoals een groot militair academiegebouw en een aantal poortgebouwen.

Ik maak een flink aantal foto’s en ga dan naar de plek waar de grootste vlag van Finland moet hangen. Helaas is er alleen de vlaggenmast, met daaromheen de vlaggen van Europese landen. Bij de Lidl koop ik een ijsje, want het is intussen behoorlijk warm weer geworden.

Als ik mijn ijsje half op heb, rijd ik verder naar de nabij gelegen stad Kyminlinna. Ik zie daar een prachtige kerk.

Er is meer te zien, volgens Trip Advisor, maar dat valt allemaal wat tegen. Zo wandel ik langs de beeldenpromenade, waar diverse objecten staan die voor kunstwerk moeten doorgaan. Mooi is anders. Intussen eet ik de rest van mijn ijsje op.

Tot slot ga ik nog naar het kustgebied, waar een mooi geologisch park te zien is. Daar maak ik ook een selfie met mijn auto, want die moet ik morgen weer inleveren.

Onderweg naar Porvoo verlaat ik de snelweg om nog wat foto’s te maken van verkeersborden die waarschuwen voor overstekende elanden. Ik had al dergelijke foto’s gemaakt, maar die zijn niet mooi geworden omdat op de een of andere manier de zon altijd aan de verkeerde kant moet staan.

Helaas blijken elanden in deze contreien niet voor te komen. Ik zie althans geen waarschuwingsborden meer. Ik baal ervan, want het omrijden kost bijna een uur extra.

Tegen 5 uur kom ik in Porvoo aan. Ik ga eerst naar mijn Airbnb om de sleutel op te halen. Dan hoef ik niet voor een bepaalde tijd te arriveren. Ralf, een wat oudere man, verwelkomt mij en toont de kamer. Die ziet er prima uit. Het lijkt een soort suite. Wat een verschil met mijn vorige overnachtingen. Ik hoef nu in ieder geval niet ’s nachts naar buiten als ik moet plassen.

Vervolgens rijd ik naar het centrum van Porvoo. Het blijkt een klein, maar aardig stadje te zijn met een mooi oud gedeelte. Ik bezoek eerst de kathedraal, die voor wat betreft de omvang meer op een kapel lijkt.

Binnen is het echter heel erg mooi. Het is vrij barok voor een lutherse kerk, maar daar houd ik wel van. Ik heb geluk dat ik naar binnen kan, want terwijl ik foto’s aan het maken ben, is de koster het gebouw aan het afsluiten. Ik kan nog net via de zij-ingang naar buiten.

Ik maak nog wat foto’s in de buurt en heb na ongeveer 2 uurtjes alle bezienswaardigheden van Porvoo gezien. In de auto ga ik aan het werk en schrijf ik mijn verslag.

Mijn avondeten haal ik wel als het donker is. De Lidl is hier tot 10 uur open. Nu nog even van het mooie weer genieten, want morgen ben ik terug in Helsinki en wordt voor de hele dag stevige regen voorspeld.

Dan krijg ik de schrik van mijn leven. Ik kan de huissleutels van mijn Airbnb niet meer vinden. Ik kijk in al mijn zakken en doorzoek de auto, maar de sleutels blijven onvindbaar. Ik hoop dat de verhuurder nog wakker is, anders wordt het in de auto overnachten.

Ik rijd naar het huisje, maar hoewel er nog licht brandt, wordt er niet meer op mijn geklop gereageerd. Ik heb ook geen telefoonnummer. Paniek! Ik ga nog eens uitvoerig de auto doorzoeken en zie dan iets glinsteren naast de stoel. Is het een onderdeel van de auto of de sleutel die ik kwijt ben. Ik kan er niet bij. Ik schuif de stoel van voren naar achteren en weer terug en herhaal dat een paar keer. Er komt beweging in het glimmende ding. Uiteindelijk lukt het met heel veel moeite om de sleutel met twee vingers los te trekken. Opgelucht maak ik de deur open en ga naar boven. Snel het verslag afmaken en eten koken en opeten. Morgenochtend ga ik de tas wel netjes inpakken en de laatste spullen uit de auto opruimen. Het is al 11 uur geweest als ik eindelijk ga slapen.

Woensdag, 30 augustus 2023

De laatste dag reis ik van Porvoo terug naar Helsinki. Omdat ik Helsinki al uitgebreid heb bekeken en er slecht weer wordt voorspeld, blijf ik in de ochtend nog in Porvoo. Wel moet ik op tijd vertrekken, omdat ik mijn huurauto om 11 uur moet inleveren. Die heb ik in Helsinki niet meer nodig.

Als ik rond 6 uur op sta, ziet het weer er nog mooi uit. De zon komt op en schijnt onder de wolken door. Maar op de buienradar zie ik het onheil naderen. Dat hangt nu nog boven Estland, maar schuift langzaam richting Finland. Ik begin vroeg aan het ontbijt en kijk of er nog nieuws is. Dan pak ik twee tassen in. Een om achter te laten in de kamer in Vantaa en een om mee te nemen naar Helsinki. Daarin stop ik mijn regenjack en mijn laptop in een plastic tasje. Het is een vreemd idee dat het morgen voorbij is. Ik ben helemaal gewend geraakt aan het reizen door Finland, al begint het de laatste dagen wel meer van hetzelfde te worden met Hamina als positieve uitzondering. Ik mis gewoon de historie in dit jonge land en de gezelligheid op straat, die ik alleen in Helsinki een klein beetje ervaren heb.

Ik heb nog tijd om een stukje door het oude deel van Porvoo te wandelen. Ik geniet nog even van de rust en de sfeer.

Na een half uur begint het zachtjes te regenen. Tijd om terug naar de auto te wandelen en op tijd te vertrekken richting Vantaa.

Dat is ongeveer 40 kilometer rijden over de snelweg. Ondanks de steeds harder vallende regen verloopt de rit voorspoedig. Nu moet ik alleen nog de tank volgooien. Maar dat valt even tegen. De benzine is hier ruim 25 cent per liter duurder dan in Porvoo. Als ik dat had geweten. Ik probeer nog een ander tankstation, maar overal liggen de prijzen rond de 2,18 euro per liter. Ik ga eerst maar naar de Airbnb. Ik had afgesproken dat ik rond 10 uur mijn tas zou brengen en de sleutel zou halen, zodat ik zonder bagage Helsinki in kan en ik het laat kan maken. Ik stop de sleutel nu goed weg, want ik heb gisteren mijn lesje wel geleerd.

Uiteindelijk tank ik maar ergens waar ze 2,15 euro per liter vragen. Goedkoper ga ik het hier niet vinden. Bovendien nadert de tijd dat ik de auto moet inleveren. Ik rijd naar het vliegveld en volg de borden naar parkeergarage P3. Daarmee heb ik echter nog niet het verhuurbedrijf gevonden. Ik volg de borden ‘rental cars’, maar in de parkeergarage zijn er geen aanwijzingen meer. Waar ik de verhuurbedrijven verwacht, zijn ze niet. Ik rijd een paar rondjes en ga vervolgens een andere parkeergarage in. Dan zie ik eindelijk een aantal verhuurbedrijven. Finnrent zit een etage lager en daar kan ik alleen via een andere parkeergarage komen. Na een kwartier dolen, heb ik het eindelijk gevonden. Er zijn geen parkeerplaatsen meer, dus zet ik hem bij de enige parkeerplaats die ik nog kan vinden, ook al is die van een ander verhuurbedrijf. De verhuurder is er niet, dus gooi ik de sleutel in een speciale kluis.

Via het terminalgebouw van de luchthaven wandel ik naar het station. Gelukkig is het net even droog, want deze route is niet overdekt en het is een aardig eind lopen. Ik pak de trein naar Helsinki, waar het nog steeds droog is als ik aankom. Dat duurt echter niet lang. Eerst bekijk ik een warenhuis, maar daar is weinig interessants te vinden. Dus pak ik maar een tram. Ik rijd met lijn 4 van het ene naar het andere eindpunt en geniet zo van een voordelige sight seeing. Af en toe val ik even in slaap. Ik heb de afgelopen nachten niet een keer langer dan vijf uur geslapen en dat eist nu kennelijk zijn tol.

Na een tijdje zoek ik een openbare bibliotheek op om naar nieuws op internet te zoeken en mijn verslag bij te werken. Er is wifi en zelfs een magnetron om eenvoudige maaltijden te bereiden. Verschillende mensen maken daar gebruik van. Ik niet. Na een tijdje ben ik weer bij en loop ik terug naar de tramhalte. Ik ga verder met lijn 10. Het regent weer, dus ik blijf voorlopig in de tram zitten, ook al is het uitzicht niet heel erg spannend.

Ik maak weinig foto’s vandaag. Het meeste heb ik al onder betere weersomstandigheden gefotografeerd en ik kan vandaag weinig nieuws ontdekken. Ik maak nog wel wat foto’s van een paar mooie gebouwen. Ondanks het slechte weer is er namelijk wel mooi licht.

Als het tegen 5 uur loopt, besluit ik te gaan eten. De vorige keer dat ik naar een restaurant ging, ging dat al om 7 uur dicht en moest ik mijn eten naar binnen schrokken. Daarom wil ik nu op tijd zijn. In een autovrije straat vind ik het restaurant dat ik tijdens mijn vorige bezoek aan Helsinki al had gezien. Er was ook nog een ander restaurant, maar ik besluit dit te nemen. En daar krijg ik geen spijt van. Voor slechts 14,50 euro all you can eat Chinees, Japans en Thais buffet met nog gratis drinken ook. Zelf koken is onderhand duurder. Ik begin met heerlijke, goed gevulde Tom Yam Kai-soep. Na drie koppen ga ik over op de sushi. Ze hebben wel veertig verschillende soorten hier. Tot slot neem ik nog wat Chinees eten en sluit ik af met een kopje soep.

Voldaan wandel ik weer verder. Ik maak nog een lange tramrit met lijn 2 en lijn 3, totdat ik rond 9 uur weer bij het Centraal Station aankom. Daar ga ik nog even naar de Lidl voor een bekertje kwark voor morgenochtend en dan stap ik op de trein. De route die ik voor ogen had, staat niet meer in Google Maps. Ik moet nu twee haltes met een reguliere trein en dan nog een vrij lang stuk met een bus. De andere route was handiger geweest, want dan had ik minder hoeven lopen. Maar de eerste mogelijkheid is pas morgenochtend en dat is natuurlijk geen optie.

De trein vertrekt keurig op tijd. Gelukkig maar, want dan heb ik een mooie aansluiting op de bus. Via Google Maps kijk ik of het allemaal goed gaat. Bij station Tikkurila stap ik uit en loop ik naar het busstation, dat gelukkig naast het treinstation ligt. Bus 469 zou over vijf minuten komen. En dat klopt ook. Ik neem voorin plaats en wacht af. Hoewel er weinig passagiers zijn, moet de bus toch nog wel vrij vaak stoppen. Maar uiteindelijk komen we dan op de halte die het dichts bij mijn Airbnb ligt. Via een parkje loop ik er naar toe.

Er is niemand thuis. Namsifu had al gezegd dat zij ’s avonds moest werken en er wonen kennelijk geen andere mensen in het huis. Ik vind het wel fijn dat ik zo mijn eigen gang kan gaan. Ik maak mijn verslag af en leg alles klaar voor morgenochtend als om 5 uur de wekker gaat. Nog even douchen en dan slapen.

Donderdag, 31 augustus 2023

Om 5.20u klinkt het wekkermelodietje van mijn telefoon. Ik was diep in slaap en heb geen zin om op te staan. Maar het moet. Anders ben ik niet op tijd op het vliegveld. Ik neem een douche en eet mijn bekertje kwark op. Dan aankleden, de spullen inpakken en controleren of ik niets vergeten ben. 5.50u ben ik klaar en loop ik naar buiten. Het regent zachtjes, maar de bushalte is naast de flat en heeft een abri waaronder ik kan schuilen. Op de dienstregeling zie ik dat bus 574 niet om 6.03u komt, maar al om 5.53u. Ik ben blij dat ik wat eerder ben, want zo vroeg rijdt deze lijn maar eens in het half uur. De bus komt op tijd. Ik vraag aan de chauffeur of hij naar station Lejlevägen rijdt, maar de man verstaat geen woord Engels. Hij wijst naar achteren. Ik ga zitten en kijk op Google Maps of we de goede kant op rijden. Niet dus. Bij de eerst volgende halte stap ik uit. Gelukkig nog op tijd om de goede bus te pakken die de andere richting op rijdt. Die passeert wel om 6.03u de halte bij mijn Airbnb. Verder gaat alles goed. We zijn op tijd bij het station en ik hoef niet lang op de trein te wachten. Een station verder ben ik op het vliegveld.

Ik loop van het station naar de terminal en kijk of mijn vlucht staat aangekondigd. Dat is het geval, maar het is nog niet bekend bij welke gate ik moet zijn. Ik sluit aan bij de gigantische rij voor de veiligheidscontrole. Eerst loopt het nog wel aardig door, maar dan begint het geschuifel tussen de ‘Efteling-hekjes’.

Verderop staat een bord dat het vanaf daar nog zo’n 20 minuten zal duren. In de verte zie ik dat er van de zestien security lanes maar drie open zijn. Hier kampen ze dus met een nog groter personeelstekort dan op Schiphol. Ik ben gelukkig ruim op tijd, maar ik zie veel mensen zenuwachtig worden. Sommigen kruipen onder de hekjes door om de rij af te snijden. Na drie kwartier ben ik eindelijk bij de controle. Daar kom ik gelukkig zonder gedoe doorheen. Er is geen tijd meer om rond te kijken. Op de vertrekborden staat dat het ‘boarden’ gaat beginnen.

Een bus brengt mij naar het vliegtuig. Waarom is niet duidelijk, want het vliegtuig is met een slurf op de gate aangesloten. Het duurt heel lang voordat de deuren van de bus open gaan en de passagiers via de trap naar binnen mogen. Ik ben een van de eersten, zodat ik mij geen zorgen hoef te maken of ik mijn toch wel forse tas kwijt kan boven mijn hoofd.

Ik zit tussen twee vrouwen in, waarvan de vrouw rechts van mij op haar gezicht na volledig getatoeëerd is. Daar ga ik althans vanuit, want haar handen, armen en benen zitten ondergekliederd. Het is een forse tante, maar ik heb geen last van haar, totdat ze een kwartier na het opstijgen al moet plassen.

Ik dood de tijd door naar de documentaire over Robert Oppenheimer te kijken. Dat is de uitvinder van de atoombom. Als de film afgelopen is, verlaten we net Denemarken. Nog een klein stukje. Dan ben ik weer thuis in Nederland.