Begin 2025 besloot ik de Marathon van Istanbul te gaan lopen. Istanbul is weliswaar geen Europese hoofdstad en bovendien heb ik de stad in 2022 ook al bezocht, maar de Marathon van Istanbul is wel heel bijzonder, omdat hij begint in Azië en eindigt in Europa. Daarmee is het de enige intercontinentale Marathon ter wereld.
Het inschrijven ging niet echt makkelijk. Het duurde relatief lang voordat dat mogelijk werd gemaakt en dus ook de definitieve datum bekend werd. Maar toen het zover was, maakte ik direct een account aan en schreef ik mij in. Ik boekte meteen ook maar een Airbnb en een vliegticket, want als je daarmee wacht wordt het vaak duurder, terwijl de keuze beperkter wordt.
30 oktober 2025 was het zover. Na nog een ochtendje werken en sporten ging ik rond 12u naar Schiphol om ruim op tijd aanwezig te zijn voor mijn vlucht die kwart voor 3 zou vertrekken. Alles verliep voorspoedig, al had ik helaas geen raamplaats. En het vliegtuig was tot de laatste plaats bezet, dus van plaats wisselen was er ook niet bij. Dan maar films kijken op mijn laptop onderweg. Eerst de laatste film van Mission Impossible. Maar die film was niet te volgen. Vanwege het warrige verhaal, maar ook vanwege het feit dat de hele film zich in het duister afspeelt. Met de zon die via het raam op mijn glanzende scherm scheen, waren alleen de ondertitels nog zichtbaar. Gelukkig had ik meer films meegenomen. The Amateur was een spannende film, die ook niet makkelijk te volgen was, maar waarvan in ieder geval de beelden goed te zien waren.
Bij Turkish Airlines krijg je nog altijd een gratis maaltijd aangeboden. Pasta, een broodje en een heel lekker toetje. Het is alleen wel hannesen op zo'n krappe plaats in de Economy Class, met een dikke Turkse meneer naast mij. De vlucht duurde wat korter dan ik had verwacht, waardoor ik de film niet kon afzien. Ik was wel blij dat de vertraging bij vertrek van 50 minuten bijna volledig was ingehaald. We landden op tijd, om tien over 8. Alleen duurde het taxiën eindeloos. Daardoor was het al bijna kwart voor 9 toen ik eindelijk bij de paspoortcontrole stond.
Ik besloot om met de metro naar de stad te gaan. Dat is de snelste en goedkoopste manier om in het centrum te komen. Helaas was het erg ingewikkeld om een kaartje te kopen. Ik had nog een OV-chipkaart van Istanbul, maar het lukte niet die op te waarderen. De kaartautomaat werkte in verschillende talen, maar tijdens het gebruik schakelt hij elke keer weer over op het Turks. Uiteindelijk besloot ik dan maar een nieuwe OV-chipkaart te kopen. Nu bleef het apparaat wel in het Engels werken en werden er zelfs met stemgeluid instructies gegeven.
Nadat ik dus eindelijk een kaartje had, moest ik nog een behoorlijke tijd op de metro wachten. Die zou om de 3 minuten gaan, maar ditmaal duurde het minstens een kwartier. Het was gelukkig rustig en de reis verliep verder voorspoedig. Aan het eindpunt moest ik overstappen op een andere metro. Daarvoor moest ik eerst met drie hele lange roltrappen omhoog. Toen realiseerde ik mij op wat voor een enorme diepte de metro rijdt. Vervolgens moest ik via een kilometer lange gang naar een ander station lopen, waar ik opnieuw moest inchecken. Overstappen kost geld in Turkije. Helaas deed mijn gloednieuwe OV-chipkaart het nu al niet meer. Inchecken met mijn creditcard lukte gelukkig wel. Rond 11 uur was ik dan eindelijk op het altijd gezellige Taksimplein, met de enorme Moskee, die Erdogan als prestigeproject heeft laten bouwen.
Liefst had ik eerst een simkaart gekocht om te kunnen internetten in Turkije, maar ik was al aan de late kant, dus liep ik eerst maar stevig door naar mijn Airbnb. Die was makkelijk te vinden. Alleen het binnenkomen was niet eenvoudig. Op het adres waren vijf deurbellen zonder naamkaartje. Ik wist niet op welke ik moest drukken. Uiteindelijk drukte ik ze allemaal maar in. Daarop ging de voordeur open. Ik liep naar boven, maar kwam niet de verhuurder tegen. Gelukkig had ik vooraf zijn nummer opgeslagen op mijn telefoon. Halverwege het trappenhuis lukte het om in te loggen op zijn wifi-netwerk, zodat ik via WhatsApp kon bellen. De verhuurder bleek niet thuis te zijn, maar hij beloofde snel te komen. Niet handig allemaal.
De verhuurder kwam na een minuut of 10 en leidde mij rond door de woning. Het zag er allemaal erg oud en niet overdreven schoon uit, maar je kan ook geen wonderen verwachten voor 20 euro per nacht. Het was wel in het hart van het centrum, terwijl het binnen muisstil is. Prima dus om goed te slapen in de aanloop naar de Marathon.
Voor het slapen gaan, kocht ik eerst nog een Turkse simkaart bij een winkeltje in de buurt. Het duurde even voordat alles ook goed werkte, maar toen had ik eindelijk weer internet. Ik liep nog even naar het Taksimplein en door een gezellige winkelstraat, waar het rond middernacht minstens zo druk is als overdag. Het was half 3 Turkse tijd (2 uur tijdverschil met Nederland) toen ik eindelijk ging slapen.
Zaterdag, 31 oktober 2025
Ik doe rustig aan vandaag om krachten te sparen. Eerst naar een supermarkt om inkopen te doen. In de buurt zijn alleen kleine buurtwinkeltjes met een beperkt assortiment en hoge prijzen. Dus ga ik naar een wat grotere supermarkt bij het Taksimplein. Het is niet makkelijk om te vinden wat ik nodig heb. En natuurlijk is alles in het Turks. Maar het lukt en ik wandel met een zwarte tas terug naar de Airbnb om wat eieren te eten en boterhammen te smeren. Helaas was er geen dikke honing, zodat het wel een kliederboel zal worden met die boterhammen onderweg.
Met metro M2 rijd ik naar Levent, waar het winkelcentrum is. Om het winkelcentrum binnen te kunnen moet ik door een detectiepoortje, terwijl mijn tas door een X-rayscanner moet. Gelukkig is dat in Nederland nog niet nodig. Het uitgiftepunt voor de startnummers wordt met borden goed aangegeven, zodat ik het makkelijk kan vinden. Er is echter geen Expo. Wel zie ik een groot bord met de namen van alle deelnemers. Ik ga natuurlijk meteen op zoek naar mijn eigen naam.
Verder staan er een paar kraampjes met schoenen en etenswaren voor hardlopers. Ik krijg ook een t-shirt van de organisatie, maar dat is saai en grijs. Ik ben blij dat ik een mooi t-shirt in de kleuren van de Nederlandse vlag heb meegenomen.
Voordat ik terug ga met de metro, zoek ik een bankje op om wat werk te doen en mijn verslag bij te werken. Intussen eet ik mijn boterhammen op, die conform de verwachting lekker sompig en kleverig zijn geworden. Als mijn laptopje bijna leeg is, dat duurt nooit zo lang, sta ik op en loop ik naar het metrostation om de M2 naar het Taksimplein te pakken. Ik breng eerst mijn Marathontasje naar de Airbnb en ga dan meteen weer op pad.
Ik wilde 's middags de Hagia Sophiamoskee en de Blauwe Moskee bezoeken, maar als ik na heel lang wachten in de bus sta (zitten is bijna onmogelijk in het openbaar vervoer van Istanbul), realiseer ik mij dat het vandaag vrijdag is. Dat is de gebedsdag in de Islam, dus zullen veel moskeeën voor toeristen gesloten zijn. Ik blijf in de bus tot die het eindpunt heeft bereikt. Onderweg zie ik opmerkelijke zaken, zoals reclame voor Van der Valk koffie, compleet met Toekan, een ambulance die met zwaailicht en sirene over de trambaan het verkeer probeert te passeren, maar niet langs een tram kan en een grote fietsenwinkel onder een viaduct. Dat is opmerkelijk, want ik heb tot nu toe geen enkele fiets gezien in Istanbul. Je zou bijna denken dat fietsen er verboden is.
Bij het eindpunt van de bus, zie ik dat ik vlakbij de overblijfselen van een grote Romeinse stadsmuur ben. Die is in de vierde eeuw gebouwd in opdracht van de Romeinse keizer Theodosius II en is nog altijd zo'n 6,5 kilometer lang. Doel was het beschermen van het toenmalige Constantinopel, de hoofdstad van het Oost-Romeinse rijk. Ik bekijk ongeveer een kilometer van het zwaar gehavende monument en pak dan een tram richting het verste eindpunt. Na een paar haltes moet iedereen uitstappen en overstappen op de volgende tram, die ook al barstensvol zit. Als een haring in een ton rijd ik verder. Pas na de op één na laatste halte ontstaat er weer wat ruimte tussen de passagiers. Bij het eindpunt koop ik trosje bananen en ga dan met de tram richting de Hagia Sophiamoskee, waar ik voor het 'blauwe uurtje' hoop aan te komen. Het 'blauwe uurtje' is een mooie periode tijdens de scherming om foto's te maken.
De zon is al ondergegaan als ik bij het beroemde moskeeën aankom. Ik kan nog wel mooie foto's maken. Ik zie dat de Blauwe Moskee nog altijd voor een deel in de stijgers staat. In 2022 was hij helemaal ingepakt. Die begint de oorspronkelijke pracht weer tevoorschijn te komen. Een van de vier minaretten is helaas nog wel omhuld met stijgers. Dat zal nog wel een jaar gaan duren.
Vanwege de gebedsdag worden alleen gelovigen toegelaten tot de Blauwe Moskee. Toeristen mogen wel het binnenplein betreden. Bij de Hagia Sophiamoskee zie ik dat je tegenwoordig als toerist entree moet betalen. En niet zo weinig ook: 25 euro. Bovendien mogen toeristen niet meer op de gebedsvloer komen. Er wordt alleen toegang verleend tot de gallerijen. Hoewel die ook interessant zullen zijn, heb je er niet zo'n schitterend uitzicht op de binnenkant van de koepels als vanaf de gebedsvloer. De maatregel is eind 2024 ingegaan, na klachten van gelovigen over het gedrag van toeristen. Omdat de Islam het verbiedt om entree te vragen voor een moskee, kwam men op het idee om toeristen de toegang tot de gebedsvloer te verbieden en daar dus alleen nog mensen toe te laten die komen bidden. Zo komen gelovigen en toeristen elkaar niet meer tegen. Ik vind 25 euro aan de prijzige kant. Bovendien heb ik de moskee al uitgebreid kunnen bewonderen in 2022, dus ik laat het daar maar bij.
Met de tram probeer ik zo dicht mogelijk bij mijn Airbnb te komen. Vandaar moet ik nog een kilometer lopen. Alleen gaat dat wel stijl omhoog. Volgende keer toch maar voor de bus of de metro kiezen! De wandeling is wel leuk, want ik kom door heel gezellige straatjes. De restaurants laat ik echter maar links liggen. Ik wil geen risico lopen, zo vlak voor de Marathon.
Terug in de Airbnb maak ik een grote pan pasta. Het is wel behelpen in de nogal vieze keuken, waar niet echt handige spullen zijn te vinden. De pasta smaakt ook lang niet zo lekker als thuis, maar dat komt omdat ik geen normale pastasaus heb kunnen vinden. Ik heb nu een pot met een soort dikke tomatendrap, die ik door de gehakt roer. Het is te eten, maar daar is dan ook alles mee gezegd. Na het eten ga ik nog even door de supergezellige buurt wandelen.
Het is gigantisch druk op straat. Alle terrassen zitten vol en bijna alle winkels zijn nog open. Op veel plaatsen wordt traditionele muziek gespeeld. Sommige mensen zijn als griezels verkleed. Hier doet men dus ook aan Haloween. Via een straatje vol restaurants loop ik naar de bekendste winkelstraat, de Istiklal. Ondanks het late uur baant het ouderwetse trammetje zich nog luid tingelend door de enorme mensenmassa. Je begrijpt niet dat er niet elke avond een paar doden vallen.
Aan de Istiklal liggen enkele consulaten, waaronder dat van Nederland. Al deze consulaten hebben mooie poorten die streng worden beveiligd met hoge dranghekken en met machinegeweren bewapende agenten. Ik ontdek ook twee kerken. Ook die zitten achter gigantische stalen hekken verstopt, al zie ik daar geen gewapende beveilging bij staan. Zo rond 11 uur vind ik het welletjes en loop ik via het Taksimplein weer terug naar de Airbnb. Nog even dit verslag bijwerken onder het genot van een grote bak yoghurt met jam en dan slapen.
1 november 2025
Vandaag wilde ik het eens rustig aandoen, om goed uitgerust aan de Marathon te kunnen beginnen morgen. Maar rustig aandoen valt niet mee in een stad als Istanbul. Eerst wandel ik naar het Taksimplein om de moskee te bezoeken, waar ik al zo vaak langsgelopen ben, maar nog nooit binnen ben geweest. De ingang van de 'Erdoganmoskee' is niet makkelijk te vinden, maar uiteindelijk weet ik dan toch binnen te raken. Van binnen is de prestigemoskee net zo sober als van buiten, dus heb ik het snel gezien.
Even later ontdek ik dat er vlak bij het Taksimplein een kerk is. Het is even lastig om de ingang te vinden en meestal zijn kerken hermetisch gesloten achter hoge stalen hekken, maar ik heb geluk. Deze is open. Behalve een priester zie ik niemand, dus kan ik in alle rust even rondkijken en wat foto's maken.
Ik wil met de tram naar een buurt waar veel monumentale gebouwen staan, maar dat is een flink eind lopen en dat gaat stijl bergafwaarts. Misschien had ik beter de metro kunnen nemen, die ik morgen ook nodig heb om bij de veerpont te komen. Het is stralend weer vandaag, dus ik heb het al snel behoorlijk warm. De tram brengt mij naar Akzaray, waar ik de Sultan Camii moskee bezoek.
Wat later bezoek ik ook de Lalely Camii. Ook een fraaie, maar sobere moskee. Wandelend ga ik richting de universiteit, waar een prachtige moskee staat. De universiteit heeft zelf ook een mooi gebouw. Natuurlijk zijn er meerdere universiteitsgebouwen, maar één daarvan is in een fraaie klassieke stijl opgetrokken. De moskee er tegenover is de Beyazit Camii. Ook daar ga ik even binnen kijken. Er is ook een open gedeelte, waar ik lekker in de schaduw van een boterham met honing kan genieten.
Dan kom ik langs de grote bazaar. Dat is een enorm gangenstelsel, waar je hopeloos kunt verdwalen. Er staan hoofdzakelijk verkopers van souvenirs, namaakmerkkleding, telefoons en sierraden. Ik zie best hele mooie dingen, zoals prachtig gedecoreerde schaakborden en -stukken, maar ik weet mij te bedwingen. Ik kom al om in de troep thuis, dus nog meer spullen erbij is geen goed idee. Maar ook als je niets wilt kopen, is het leuk om de bazaar te bezoeken. Beschouw het maar als een soort museum. En je kan er gratis naar binnen, al moet je wel eerst door een detectiepoortje, dat bij elke bezoeker piept, terwijl niemand wordt tegengehouden.
Ik merk dat ik alweer veel te veel loop. Daarom ga ik binnendoor naar de metro die mij naar het Aziatische deel van Istanbul gaat brengen. Dat station is zelfs met Google Maps niet makkelijk te vinden. Uiteindelijk vind ik een aanwijzing, die mij richting de ingang stuurt. Met een zoals gebruikelijk overvolle metro ga ik naar Uküsdar, waarvan ik dacht dat ik daar moest zijn. Ik wil een bezoek brengen aan een bijzonder kleurijke buurt met veel houten huizen. Het schijnt er ook heel gezellig te zijn. Maar die buurt ligt weliswaar in Uküsdar, maar is ver van het metrostation verwijderd. Daar kom ik helaas pas achter als ik al zo'n kilometer of vier gewandeld heb en een bijzonder hoge heuvel heb moeten beklimmen. Het was handiger geweest om drie haltes met de bus te gaan, maar dat wist ik op dat moment nog niet.
Behoorlijk moe kom ik uiteindelijk aan in de wijk Kusguncuk. Daar ziet het er helaas veel minder mooi uit dan op de foto's op toeristenwebsites. De zon staat niet gunstig en in de mooiste straat van de wijk wordt het zicht verpest door twee hele grote witte bestelbussen. Ook in alle andere straten staat het vol met blik, terwijl de hoofdstraat net als heel Istanbul een constante verkeersopstopping is.
Ik maak met moeite wat aardige foto's en pak dan wijzer geworden de bus terug naar de plek waar ik met de metro ben aangekomen en vanwaar ook de veerboten vertrekken. Ik neem de veerboot naar Eminönü, wat vlak bij de Hagia Sophia is. Een leuk tochtje, al is natuurlijk ook de veerboot zo vol met mensen dat ik blij mag zijn dat hij blijft drijven. Nog altijd is het stralend weer, al komt er aan de horizon wel wat sluierbewolking tevoorschijn.
Aan de overkant, terug in Europa, wandel ik via de zeer drukke straten vol restaurants naar de Hagia Sophia. Vandaar loop ik verder naar de Blauwe Moskee. Ik zie dat de finish al is opgebouwd en laat een foto van mij maken, terwijl ik juichend de finish passeer. Alvast oefenen voor morgen.
De Blauwe Moskee is helaas net gesloten als ik aankom. Ik kan wel wat mooie foto's maken op het binnenplein, maar de moskee zelf is nu alleen toegankelijk voor de gebedsdienst.
Het is al bijna donker als ik terugkeer naar de Airbnb. Althans als ik probeer terug te keren naar de Airbnb. Ik volg de aanwijzingen van Google Maps en ga met de tram naar Akzaray, waar ik moet overstappen op bus 35C. Ik zie net een bus 35 vast staan in het verkeer en als ik mijn Istanbul Card opsteek, doet de chauffeur vriendelijk de deur open. Het is wel niet 35C, maar dat maakt volgens mij niet uit. Tot mijn verbazing zit de bus niet overvol. Ik kan zelfs zitten. Maar als we de rivier zijn overgestoken, gaat de bus ineens rechtsaf, in plaats van rechtdoor. Meteen komen we vast te zitten in het verkeer, dat nauwelijks vooruit komt. Een half uur later gaat de bus de Galatabrug over en ben ik zo ongeveer terug bij af. Opnieuw rijdt de bus zich klem in het stilstaande verkeer. Gelukkig kan ik uitstappen. Het is vier minuten lopen naar een groot busstation en daar kan ik op drie verschillende bussen stappen. Ik weet inmiddels dat de letters achter het lijnnummer ertoe doen, dus die fout ga ik niet meer maken.
Na heel lang wachten kan ik met bus 66 mee. Dat gaat ook nauwelijks sneller dan lopen, maar de bus brengt mij ditmaal in ieder geval waar ik wezen moet. Snel maak ik een grote pan pasta, die ik bij een weer bedroevende wedstrijd van Ajax naar binnen werk. Pas om half 11 ga ik slapen. Hopelijk krijg ik daar morgen tijdens de Marathon geen spijt van.
Zondag, 2 november 2025
Helaas heb ik slecht geslapen en voel ik mij nog behoorlijk moe als ik rond half zes vanzelf wakker wordt. Ik besluit nog even te blijven liggen tot de wekker gaat. Die heb ik ingesteld op tien voor zes. Als het melodietje klinkt sta ik meteen op en begin in aan het uitgebreide ochtendritueel voor de Marathon. Mijn spullen had ik gisterenavond al klaar gelegd, dus wassen, aankleden, 6 boterhammen met honing naar binnen proppen, alles controleren en op pad. Alles bij elkaar duurt dat altijd nog een uur.
Ook op zondagochtend rond 7u is het heel druk op straat. Veel auto's, maar ook enorm veel voetgangers en mensen die maar een beetje rondhangen. Ik wandel stevig door, want ik wil de metro van 5 over 7 halen. Dat lukt maar net. Medewerkers van de Marathon-organisatie helpen de renners de betaalpoortjes passeren, want het openbaar vervoer is vandaag gratis voor de deelnemers.
De metro brengt mij naar de haven, waar we na lang wachten aan boord van de veerpont kunnen. Ik ben blij dat ik een zitplaats weet te bemachtigen, want de vaart duurt ongeveer een half uur. En ik ben nu al moe. Onderweg varen we onder de gigantische Bosphorus-brug door, die in 1973 gebouwd is. Het wordt straks nog een hele klim naar boven, want ik schat dat de brug minstens 100 meter boven het wateroppervlak hangt.
Het is leuk om met zo'n gigantisch groep hardlopers in een stoet naar boven te lopen. Iedereen ziet er nog lekker fit uit en is klaar voor de enorme uitdaging. Het zijn niet allemaal Marathon-lopers. Er kon ook voor 15,5km en 21,1km worden gekozen. Voordat ik naar het startvak ga, wil ik proberen de brug op te lopen om een foto van mijzelf te laten maken, waarbij ik met één been in Azië en met één been in Europa sta. Dat kan alleen nu, want normaal is de brug alleen toegankelijk voor autoverkeer. Het is een flinke wandeling naar het midden, maar gelukkig tref ik daar iemand aan die wel een foto wil maken en dat nog heel goed doet ook.
Weer terug bij de start zie ik deelnemers uit alle landen van de wereld. Een grote groep komt zelfs helemaal uit Zuid-Afrika. Ik lever mijn tas in, met daarin mijn regencape voor de warmte en de zware sleutelbos van de Airbnb. Nu ben ik er helemaal klaar voor, al heb ik nog wel steeds een vervelend gevoel in mijn buik. Ik maak mij ook zorgen om mijn benen. Toen ik mij vanochtend in bed uitrekte, schoot het in mijn rechter kuit. Ik was al bang voor weer een zweepslag. Maar gelukkig ging het lopen nog wel goed. En nu voel ik de pijn in mijn kuit al niet meer.
Ik word naar een verkeerde weghelft gestuurd en moet over een hoge wal klimmen om in het startvak terecht te komen. En ik ben niet de enige. Honderden andere moeten ook klimmen. Dan klinkt een luide toeter als alternatief voor het startschot. Ik sta redelijk vooraan, zodat ik vrijwel meteen tempo kan maken. Dat gaat perfect over de brede asfaltweg.
Al snel bereik ik weer het midden van de brug en zie ik dat ik niet tot nu had moeten wachten met het laten maken van een foto, want het is één grote golvende mensenzee. Daar kan je niet tussen gaan staan poseren, zonder dat iemand je over de brugleuning sodemietert.
Na het midden gaat het langdurig bergafwaarts en betrap ik mij erop dat ik eigenlijk veel te snel loop. Ik probeer mij in te houden, maar dat valt niet mee op mijn superschoenen. Eenmaal beneden loop ik nog steeds te hard. Niet op mijn hardst, maar wel te hard voor een Marathon. Het gaat echter lekker, dus draaf ik vrolijk door.
De eerste 10 kilometers waren wel leuk, maar dan begint de eindeloze, saaie verkeersweg. Dat gaat zo zestien kilometer door, waarna we via de dezelfde weg weer terug moeten. Ik passeer de splitsing naar de finish en probeer mij alvast voor te stellen hoe ik daar over een paar uur zal lopen. Maar zo ver is het dus nog lang niet. Er staan gelukkig veel waterposten, al vind ik het jammer dat ze geen sportdrank hebben. Water wordt niet zo goed opgenomen, waardoor ik regelmatig moet stoppen om te plassen. Ik moet sowieso veel drinken, want het is erg warm geworden, waardoor ik heel veel vocht verlies tijdens het lopen.
Ik ben blij als ik de 21 kilometer passeer. Vanaf nu wordt het aftellen. Bij kilometer 26 is het keerpunt. Nu kom ik alleen nog mensen tegen die langzamer lopen dan ik en een grotere afstand voor de boeg hebben. Dat is op zich wel een prettige gedachte.
Het is echt kilometers vreten. Er is weinig entertainment onderweg al ik het wel leuk dat om de paar kilometer mensen met vlaggetjes de lopers staan toe te juichen. De snelheid is er nu wel een beetje uit bij mij. Ik merk dat mijn suikers zijn opgeraakt en dat ik op vetverbranding moet overschakelen. De man met de hamer wordt dat wel genoemd. Mijn snelheid daalt van 11,5km/u naar nog maar zo'n 10km/u. Daardoor lijken de kilometers steeds langer te worden. Men zegt wel eens dat de Marathon pas begint na 30 kilometer en daar ben ik het wel mee eens. Nu wordt het echt hard werken om tempo te houden.
Ik ben heel blij als eindelijk na bijna 4 uur de splitsing in zicht komt. Nog een kilometer door een mooi park en dan passeren we de beroemde Hagia Sophiamoskee op weg naar de Blauwe Moskee. Daar is de finish. Nog even de laatste reserves eruit persen en dan zit het er op. Wat een opluchting, dat mijn lijf zich toch goed gehouden heeft. Met 3:57:36 zit ik ver boven een persoonlijk record, maar de omstandigheden waren dan ook niet ideaal. Het is in ieder geval goed gegaan allemaal.
Ik krijg een tasje met versnaperingen en een mooie medaille omgehangen. Er staan enorme rijen voor de massage, dus dat laat ik maar schieten. Zo lang stilstaan is ook niet bevorderlijk voor je spieren.
Ik wil de tram pakken, maar die rijdt niet vanwege de Marathon. Dan maar lopen. Het is leuk dat je als deelnemer gratis openbaar vervoer krijgt aangeboden, maar als er niets rijdt heb je daar natuurlijk niet zoveel aan. Had ik toch beter een Airbnb bij de finish kunnen zoeken.
Uiteindelijk kan ik wel op de tram stappen en na twee haltes stap ik over op een bus. Volgens Google moest ik bus 80T nemen, maar die komt niet. Na 20 minuten wachten stap ik maar op een andere bus, die naar het Taksimplein rijdt. Gelukkig neemt die de goede route en kan ik vlakbij mijn Airbnb uitstappen.
Nadat ik mij uitgebreid heb op opgefrist en omgekleed ga ik meteen de stad weer in. Het is wel lastig lopen, met mijn oververmoeide benen, maar zolang ik in beweging blijf valt de pijn wel mee. Ik blijf een beetje in de buurt van mijn Airbnb. Winkeltjes kijken en zo. Op het Taksimplein verwen ik mijzelf met een Turkse dönnerwrap. Dat is kippenvlees en nog wat rommel in een soort flensje. Heerlijk. Rustig slenter ik door de grootste winkelstraat en duik af en toe wat winkels binnen om rond te kijken. Ik ben echter niet van plan om iets te komen, al vind ik een schaalmodel van het beroemde rode trammetje wel heel aantrekkelijk om te bezitten.
Als het donker wordt maak ik nog wat foto's van de Erdoganmoskee op het Taksimplein en dan slenter ik via een ruime omweg terug naar de Airbnb. Onderweg zie ik nog een raar oud mannetje in een rolstoel, met vier grote papegaaien bij zich. Hij is alleen niet erg gediend van fotografen, dus maak ik van een afstand heimelijk wat kiekjes. Nog wat boodschappen halen en dan om 8 uur al naar huis. Ik had het laat willen maken vanavond, maar ik val gewoon om van vermoeidheid. En in de Airbnb heb ik ook altijd nog genoeg te doen. Zo wordt het 10 uur voordat ik eindelijk mijn ogen kan sluiten.
Maandag 3 november 2025
In amper vijf dagen kan je niet heel Turkije bekijken. Maar gelukkig heeft ook Istanbul een soort Madurodam, waar je de belangrijkste monumenten van het land in miniatuur kunt bewonderen. Het is wel makkelijk dat ik er met één bus naar toe kan, want het saldo van mijn OV-chipkaart begint alweer op te raken. Tot mijn grote verwondering zitten er maar vijf passagiers in de bus van lijn 50N. Ik kan dus zowaar zitten. Wel prettig, want de rit duurt ruim 20 minuten.
Als Miniatürk wordt omgeroepen, stap ik snel uit. En dan zie ik dat ik bij de universiteit ben uitgestapt. Eén halte te vroeg. Althans dat lijkt zo op Google Maps. In de realiteit zie ik aan de overkant de parkeerplaats van het miniatuurpark, dus dan zal de attractie zelf ook wel niet ver weg zijn.
De entree is met 19 euro aan de forse kant. Turken hoeven maar zo'n 5 euro te betalen. Dat is bij veel attracties zo. Gelaten bied ik mijn creditcard aan en kan ik naar binnen. Het is wel de moeite en het geld waard moet ik zeggen. Een bezoek aan dit park is een goede voorbereiding van een rondreis door Turkije, want je krijgt een hele goede indruk van wat het land aan bezienswaardigheden te bieden heeft. Er staan ook enkele bouwwerken uit andere landen, waar Turken een rol hebben gespeeld. Zo is het geboortehuis van Atatürk te zien, dat in Griekenland staat.
Ook staan er fraaie reconstructies van gebouwen die in werkelijkheid allang verdwenen zijn of waarvan slechts een ruïne resteert. Er rijdt ook een treintje rond, al stelt dat niet zoveel voor. En tegen betaling kan je met een soort tram worden rondgereden. Dat laat ik maar even zitten, want zo groot is het park nu ook weer niet.
Na 2 uurtjes heb ik het gezien en ga ik naar een moskee die ik in miniatuur erg mooi vond. Bij aankomst zie ik echter dat ik die moskee al eerder heb bezocht, maar dat ik hem niet had herkend. De miniatuurversie is bruin en het echte gebouw is wit. Er is net een gebedsdienst gaande, terwijl de oproep nog uit de luidsprekers schalt. Dat is wel weer leuk om te zien.
Ik wandel een stukje terug naar een groot aquaduct om daar wat foto's van te maken.
Via een parkje kom ik bij de prachtige Sehzadebasi-moskee uit. Daar rust ik even uit in de koelte, want het is warm vandaag. Binnen geniet ik van het schitterende interieur met prachtige beschilderingen op de binnenkant van de koepels.
Zoals in bijna iedere moskee is er een informatiehoekje, waar je korans en informatiefolders over de islam kunt pakken in verschillende talen, waaronder het Nederlands. De mohammedanen hebben hun marketing beter voor elkaar dan de christenen, lijkt het.
Een beetje uitgerust wandel ik naar een zeer gezellig deel van de stad. In Eminönü stikt het van de winkeltjes en is het een heerlijke drukte op straat. Ondanks de mensenmassa zijn er altijd nog wel auto's die er doorheen proberen te komen. Ik ga op zoek naar een beetje behoorlijke supermarkt, waar ik een lekker bekertje ijs koop. Het is warm vandaag, dus daar hoort een ijsje bij. Bijzonder is dat er ook wapenwinkels zijn. En daar verkopen ze geen lullige wapens. Zelfs machinesgeweren liggen er in de etalage. Ik vraag mij af of je die zomaar kan kopen.
Een eindje verder zie ik een lang gebouw met allemaal bogen. Onder iedere boog zit een kunstenaarsatelier. De een maakt sieraden, de ander schilderijen. Weer een ander is met computerkunst bezig, terwijl er uiteraard ook modeontwerpers zitten. Er zijn echter maar heel weinig mensen aan het werk. Maar het is leuk om er even langs te lopen en de kunstwerken in de etalages te bewonderen.
Bijna vanzelf kom ik weer in de Grote Bazaar terecht. Ditmaal loop ik er in een vrijwel rechte lijn doorheen, want de middag loopt ten einde en ik wil nog wat foto's tijdens het laatste blauwe uurtje voor mij in Istanbul maken. Dat laatste wordt echter geen enorm succes. Het meeste heb ik nu wel gezien en rond de Hagia Sophia-moskee is verder niet zo heel veel te zien. Ik maak wat foto's van de houten huizen in een straatje tussen de Hagia Sophia en het Topkapi-paleis.
Dan merk ik dat mijn telefoon vrijwel leeg is. Dat is lastig. Ik besluit om maar even terug naar de Airbnb te gaan om hem op te laden en intussen wat werk op mijn laptop te doen. Het is alleen niet eenvoudig om vanuit de buurt waar de beroemde moskees staan een bus naar mijn Airbnb te vinden. Ik moet dan eerst een flink eind lopen en dan kan ik net zo goed helemaal te voet gaan. Via gezellige straatjes met honderden restaurants bereik ik de Galatabrug, die ik oversteek. Ook nu, in het donker, zitten er nog tientallen mensen te vissen.
Voorbij de brug begint een stijle klim naar boven, naar de Galatatoren. Daar is het helemaal super druk. Er staat een lange rij mensen die de toren willen beklimmen. Dat kost dus 30 euro. Belachelijk vind ik het dat de mooiste kant van de toren als projectiescherm voor reclameboodschappen wordt misbruikt. Precies vanaf het plein vanwaar je de toren in zijn geheel in beeld kunt krijgen. Ik merk dat er tussen de reclameboodschappen een fractie van een seconde niets wordt geprojecteerd. Dus maak ik heel veel opnames achter elkaar, waarna het uiteindelijk lukt een foto te maken zonder reclame erop.
Vanaf de Galatatoren is het niet meer zover lopen naar de Airbnb. Ik laad mijn telefoon op en trek dan weer de stad in. Ik pak de bus naar Sultanahmet, waar de Hagia Sophia en de Blauwe Moskee staan. Het laatste stuk moet ik echter lopen, want voorbij de Galatabrug gaat de bus rechtsaf, terwijl ik linksaf moet. Ik kon geen bus ontdekken die dichterbij kwam.
Terwijl ik richting de Hagia Sophia loop, merk ik dat heel veel winkels en restaurants al gesloten zijn. En dat terwijl het toch pas een uur of 9 is. Kennelijk verwachten ze niet veel klanten meer als de moskeeën dicht zijn. Er zijn nog wel wat restaurants open, maar die vind ik te duur of te ongezellig. Ik voel mij niet op mijn gemak als ik als enige zit te eten en het personeel staat te popelen om naar huis te gaan. Ik loop verder, maar het is overal hetzelfde in dit deel van Istanbul. Ik vraag mij af of het met de maandagavond te maken heeft.
Ik wandel naar de metro en ga terug naar het Taksimplein. Daar is het gewoon gezellig als altijd. Alle winkels en restaurants zijn open, dus ik had mij de reis naar Sultanahmet kunnen besparen. Ik besluit niet te lang te wachten met eten, want ik best wel trek en ik wil niet riskeren dat alles straks dicht is. Misschien blijven sommige restaurants wel de hele nacht open. In een zijstraatje vind ik een restaurant, waar ik een kipgerecht met groente en patat bestel. Je krijgt hier behoorlijk wat kip voor je geld. Ondanks dat ik in mijn eentje zit, beleef ik toch wel veel plezier aan het etentje. Het is een gezellig straatje, vol interessante voorbijgangers en gelukkig geen auto's. Ook ben ik blij dat niemand in de buurt zit te roken, want soms lijkt het wel alsof iedereen rookt in Turkije. En dat ondanks dat ook hier gruwelijke waarschuwingen op de pakjes sigaretten staan afgebeeld. Na het eten wandel ik met een ommetje naar de Airbnb, waarbij ik langs een hele gezellige steeg kom, waar in bijna elk restaurant live muziek wordt gespeeld. Ik ben blij dat ik niet hier mijn Airbnb heb, want ik had geen oog dicht gedaan. Ik ben blij als ik rond 2 uur 's nachts eindelijk mijn bed in duik.
Dinsdag, 4 november 2025
De laatste dag alweer. Ik heb nog tot 3 uur om mij te vermaken in Instanbul en dan is het alweer tijd om aan de thuisreis te beginnen. Ik pak eerst mijn tas efficiënt in. Van de KLM ontving ik vannacht een sms dat het vliegtuig helemaal volzit en of ik mijn tas als ruimbagage wil inleveren. Ik hoop dat ik daar onderuit kan, maar als dat niet lukt kan ik zo een tasje met kostbaarheden uit de tas halen, zodat ik die mee in de cabine kan nemen. Hopelijk blijft het bij dit ongemak, want mijn ervaringen met onze nationale trots zijn niet onverdeeld positief.
Mijn Airbnb ga ik niet missen. De locatie is perfect en het is fijn dat het er zo stil is 's nachts, maar daar is alles mee gezegd. Er is al vier dagen geen wc-papier meer, waaruit je kunt concluderen dat de wc echt niet wordt schoongemaakt. Ik maak zelf maar elke keer de bril schoon. De keuken ziet er zo smerig uit, dat ik de locale horeca maar ben gaan vertrouwen. Het is al met al wel duidelijk dat dit hol gerund wordt door een man met weinig affiniteit met huishouden. De vorige keer had ik veel betere Airbnb, maar die was helaas niet meer beschikbaar voor de door mij gewenste periode.
Met de bus ga ik naar een hele leuke wijk, Balat. Veel huizen zijn fel gekleurd, de straten zijn vooral stijl omhoog of omlaag lopen steegjes en het is er relatief groen. De bus komt direct en brengt mij in amper 20 minuten naar Balat. Opnieuw bof ik met het weer. 20 graden en geen wolkje aan de lucht. Wel is het een beetje heiig, maar dat trekt wel weg. Het kan ook door de luchtvervuiling komen, want die is immens in Istanbul.
Eenmaal in Balat is het meteen klimmen geblazen. Ik wil eerst naar een van de mooiste straten, die ik op foto's op internet heb gezien. Ik weet alleen niet hoe de straat heet. Ik vraag het aan verschillende winkeliers, maar die wijzen maar een eind weg. De straat vind ik zo niet. Ook niet met Google Maps. Uiteindelijk lukt het om met Google Gemini en een foto de straatnaam te achterhalen en dan weet ik het met Google Maps ook te vinden. Helemaal aan het eind staat een storende witte auto, maar de straat staat in ieder geval niet helemaal volgeparkeerd. Ik maak flink wat foto's en ben blij dat de straat niet vol toeristen staat.
Ik download een kaartje met attracties in de buurt en loop ze een voor een af. De mensen zijn hier naar verhouding heel wat geloviger dan in de rest van Istanbul. Veel vrouwen zijn helemaal in het zwart, met alleen een spleetje voor de ogen. Anderen durven nog net hun neus te laten zien. Er hoeft geen gaasje voor de ogen, zoals bij de Taliban. Dat valt dan al weer mee.
Ik zie een bijzonder imposant gebouw op een heuvel staan. Het lijkt een fabriek uit het einde van de negentiende eeuw, maar als ik op Google Maps kijk, zie ik dat het een Grieks Orthodoxe kerk is. Helaas kan ik niet naar binnen en wordt het gebouw van buiten ontsierd door een hoge betonnen muur. Ik doe mijn best om een paar redelijke foto's te maken en klim dan verder naar de volgende attractie. Dat is het Fethiy Museum. Helaas is dat in renovatie en staat er een hoge schutting omheen.
Ik weet met wat moeite op een muurtje te klimmen om toch wat foto's te kunnen maken. Verder dwaal ik maar wat rond door de buurt, totdat ik merk dat ik steeds weer door dezelfde straten loop. Als laatste bezoek ik de gekleurde trap en de hangende gekleurde paraplu's.
Die laatste attractie is alleen goed te bekijken als je belooft wat te bestellen bij het restaurant. Ik heb trek in cappuccino dus dat komt wel goed uit. 260 lira is niet goedkoop, maar ik krijg een flinke bak. Het smaakt prima en er zit nog een bonbon bij ook. Het is een heerlijke plek om even wat werk te doen, voordat ik wijk verlaat en op weg ga naar de laatste attractie van vandaag: de Blauwe Moskee, die ik deze reis nog niet van binnen heb bekeken.
Nog steeds op mijn gemak wandel ik naar de laatste bezienswaardigheid in Balat, de Bulgaarse orthodoxe kerk. Onderweg kom ik nog een andere kerk tegen. Dat is weer een Grieks orthodoxe kerk, maar dan een relatief kleine. Er gaat net een grote groep naar binnen en ik doe alsof ik erbij hoor. Gelukkig verzamelt de groep zich op het binnenplein, zodat ik in alle rust de kerk in kan gaan. Nou ja, rust. Er wordt gewerkt. Een man staat boven op een hele hoge ladder iets technisch te doen, terwijl zijn collega vanaf de grond instructies schreeuwt. Het is verboden te fotograferen in deze kerk, maar dat verbod is overbodig, want door de duisternis is het onmogelijk om redelijke foto's te maken. Misschien 's avonds vanaf een statief, maar nu schijnen de zonnestralen fel naar binnen door de kleine ramen bovenin de kerk en dan ben ik met mijn eenvoudige camera echt kansloos. Ik probeer ondanks de herrie van de monteurs van het moois om mij heen te genieten en natuurlijk maak ik stiekem ook wel wat foto's.
Ook bij de Bulgaarse kerk is het niet toegestaan om binnen te fotograferen en ook dat verbod lap ik heimelijk aan mijn laars. Hier is gelukkig normaal licht binnen. Het is schitterend om te zien, al die vergulde pracht en praal. Ook de talloze ikonen zijn meer dan de moeite waard.
Ik besluit om met de nieuwe tramlijn T5 terug naar de binnenstad te gaan. Die lijn staat vreemd genoeg niet in Google Maps, terwijl hij toch ook weer niet supernieuw is. Eerst even naar het andere eindpunt zit er helaas niet in, want de tijd begint te dringen en ik wil nog wel de Blauwe Moskee van binnen bewonderen.
Eenmaal aangekomen bij Eminönü wordt het haasten. Ik wurm mij door de enorme mensenmassa heen en kijk voortdurend op mijn telefoon of ik nog goed loop. 18 minuten zegt Google Maps, maar ik loop het ruim binnen het kwartier. Gelukkig kan ik ondanks de enorme drukte snel naar binnen bij de Blauwe Moskee.
Het is betoverend mooi binnen en de sfeer is geweldig, ondanks dat ik die met een paar honderd andere toeristen moet delen. Ik schiet heel snel foto's en maak wat video's en dan is het de hoogste tijd om naar mijn Airbnb te gaan.
Met de tram en de bus lukt het mij om precies om 3 uur bij de Airbnb aan te komen. De verhuurder staat zijn haar te föhnen in de gang. Voor het eerst lijkt er schoongemaakt te zijn en is er zelfs weer wc-papier. Ik neem afscheid, pak mijn rugzak en loop in hoog tempo naar het Taksimplein om daar metro M2 te pakken. Tijd voor een lunch heb ik helaas niet meer, want ik had best nog een broodje kebab gelust. Ik zal het moeten doen met het voedsel dat ik nog over heb uit mijn goodiebag van de Marathon.
De M2 komt snel. Bij Gayrettepe moet ik overstappen op de luchthavenmetro M11. Ik weet van de heenreis dat het een behoorlijk eind lopen is om van de ene bij de andere metro te komen. Helaas vertelt Google Maps mij niet hoe laat de metro gaat vertrekken. Ik neem maar het zekere voor het onzekere en loop als een gek door de lange gangen, mij ergerend aan mensen die geen haast hebben. Dan begint de afdaling. Van de ene naar de andere roltrap. Er komt geen einde aan. Ik denk dat de perrons meer dan een kilometer onder de oppervlakte liggen. Als ik er dan eindelijk ben, zie ik dat de metro net 3 minuten geleden vertrokken is. De volgende komt pas over 17 minuten.
Volgens Google Maps doet de metro er bijna een uur over om de luchthaven te bereiken. Ik hoop niet dat dat waar is, want dan wordt het rennen. Ik doe wat nader onderzoek en zie dan dat de rit slechts 25 minuten duurt. Dat valt mee. Gelukkig maar, want ik kon bij het instappen geen zitplaats bemachtigen en een uur staan is ook niet alles.
Mooi op tijd komen we bij de luchthaven aan. Via een grote luchtbrug loop ik van het metrostation naar het luchthavengebouw en ga ik op zoek naar 'international departures'. Ik heb nog bijna anderhalf uur voordat mijn vlucht vertrekt, dus dat moet wel lukken.
De rijen vallen mee. Eerst is er controle voordat je het gebouw in mag. Dan de paspoortcontrole, waarbij ik nog ouderwets een stempeltje krijg. Alleen voor de bagagecontrole staat een flinke rij, maar ook dat duurt niet langer dan een kwartier. Toch ben ik wel nerveus en wilde ik dat ik de eerdere metro had gehaald. Op de borden staat al 'go to gate' achter mijn vluchtnummer.
Even is er nog flinke stress. Ik moet mijn boardingpass laten scannen en dan zie ik dat in mijn screenshot de QR-code er niet volledig op staat. Snel naar de e-mail van de KLM. Die stuurt mij naar de website en zo lukt het na een minuut of vijf klooien eindelijk om mijn boardingpass te downloaden. Gelukkig hoeven andere reizigers niet op mij te wachten. Er is een hoekje waar ik met mijn telefoon kan rotzooien.
Het is nog een aardig stuk lopen naar gate B5B, maar ik ben ruim op tijd. Het vliegtuig staat al klaar, dus als het meezit kom ik op tijd thuis vanavond. Even is het nog spannend. Tijdens het instappen roept de pursor om dat iedereen snel zijn troep in het bagagevak moet stoppen, omdat we anders niet over acht minuten kunnen vertrekken. En het kan uren duren voordat er een nieuw slot wordt vrijgegeven, voegt de pursor er aan toe. Ik neem mij voor om degene die voor vertraging gaat zorgen te vermoorden, maar dat is gelukkig niet nodig. We kunnen op tijd weg.
Helaas is er geen beeldscherm in het toestel en ik heb geen tijd gehad om mijn laptop op te laden. Snel zet ik wat ebooks op mijn telefoon, zodat ik onderweg in ieder geval iets te lezen heb. Ik ben niet blij met mijn plaats op 25B. Achterin duurt het een uur voordat je na de landing uit kan stappen en er zit een man naast mij die een kwart van mijn plaats nodig heeft. Ik laat duidelijk merken dat ik daar niet van gediend ben, maar contact is bijna niet te voorkomen. Heel vervelend. Dan is het ook nog bloedheet in het toestel en als we na ruim 3 uur eindelijk geland zijn, loopt de temperatuur op tot saunawaarden. Ik krijg bijna een rolbroerte en dan blijft die man naast mij nog lekker zitten ook, tot ik aanstalten maak om over hem heen te klimmen. Wat een opluchting als ik de koele slurf in loop. Op Schiphol is het gelukkig rustig en kan ik zonder noemenswaardige vertraging de controle passeren. Nog even een sprintje om de bus te halen en dan op weg naar huis.